Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε με τη μέθοδο project-συνθετική δημιουργική εργασία, στο πλαίσιο της ενεργητικής, βιωματικής και διερευνητικής μάθησης. Εφαρμόστηκαν τα παρακάτω στάδια:

1.Έναυσμα – Ευαισθητοποίηση

Αφορμή για τις παρακάτω δράσεις αποτέλεσαν  οι καλοκαιρινές εμπειρίες των μαθητών και συγκεκριμένα η παρατήρηση απορριμμάτων σε παράκτιες περιοχές καθώς και η διαπίστωση της ρύπανσης των υδάτων από σκουπίδια που επιπλέουν ή καταλήγουν στον θαλάσσιο βυθό. Το γεγονός αυτό κινητοποίησε το ενδιαφέρον και τον προβληματισμό των μαθητών.

2.Προβληματισμός – Διατύπωση ερωτημάτων

Η αρχική αυτή εμπειρία αποτέλεσε το έναυσμα για τη διερεύνηση της σχέσης ανθρώπου και υδάτινου περιβάλλοντος και οδήγησε σταδιακά στην κατανόηση της σημασίας της θαλάσσιας ζωής. Οι μαθητές διατύπωσαν τα ερωτήματά τους.

3.Συλλογικός Προγραμματισμός: 

Κατά τον συλλογικό προγραμματισμό καθορίστηκαν οι ομάδες εργασίας, οι ρόλοι των μαθητών, τα χρονοδιαγράμματα και οι πηγές πληροφόρησης όπως διαδίκτυο, βιβλία, παρατήρηση, ντοκιμαντέρ, συνεντεύξεις, συζητήσεις με ειδικούς, εκπαιδευτικές επισκέψεις (πχ στον Φορέα Διαχείρισης Κοτυχίου-Στροφυλιάς), μουσειοσκευές.

4.Διερεύνηση – Οικοδόμηση γνώσης

Συνεπώς, οι δραστηριότητες  που σχεδιάστηκαν εστιάζουν στο νερό ως πολύτιμο φυσικό πόρο και στη θάλασσα ως ένα πολύτιμο οικοσύστημα. Πιο αναλυτικά, προσεγγίστηκε ο κύκλος του νερού, το γλυκό νερό ως σπάνιο φυσικό απόθεμα καθώς και οι τρόποι εξοικονόμησής του. Επιπρόσθετα, διερευνήθηκε η σχέση του νερού γενικά και ειδικότερα της θάλασσας με τον πολιτισμό, την ιστορία, τη μυθολογία και τις παραδόσεις. Επίσης, οι μαθητές διερεύνησαν μέσω πολυτροπικού υλικού τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα καθώς και τις απειλές που αυτά δέχονται (ρύπανση, υπεραλίευση) μέσα από παρατήρηση, συλλογή δεδομένων και αναζήτηση πληροφοριών.(πχ «Αν ήμουν Ποσειδώνας για μία ημέρα;» της HELMEPA) 

• Βιωματικές δράσεις-Δημιουργική έκφραση-Συμμετοχή σε διαγωνισμούς

Ακόμα, οι μαθητές συμμετείχαν σε βιωματικές δραστηριότητες (παιχνίδι ρόλων, δημιουργική γραφή, εικαστικά εργαστήρια), χρησιμοποίησαν μουσειοσκευές του Μουσείου Επιστημών και Τεχνολογίας και αξιοποίησαν ψηφιακά εργαλεία όπως το canva και εκπαιδευτικό υλικό για να δημιουργήσουν αφίσες και κόμικ ενώ συνεργάστηκαν με ειδικούς φορείς όπως το Πανεπιστήμιο Πατρών. Επίσης, πραγματοποίησαν εκπαιδευτικές επισκέψεις (π.χ. στο ΚΕΠΕΑ Κρεστένων), συμμετείχαν σε διαγωνισμούς (πχ «Αν ήμουν Ποσειδώνας για μία ημέρα;» της HELMEPA) και δημιούργησαν podcast με τίτλο «Η φωνή της θάλασσας» το οποίο πραγματεύεται τα προβλήματα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του European School Radio στα πλαίσια του διαγωνισμού «Κάν΄το να ακουστεί».

• Διαθεματική σύνδεση – Πολιτισμική διάσταση

Το πρόγραμμα συνδέθηκε διαθεματικά με διάφορα γνωστικά αντικείμενα, όπως η Γλώσσα, η Μελέτη Περιβάλλοντος, τα Θρησκευτικά, οι ΤΠΕ, η Μουσική και τα Εικαστικά, ενισχύοντας τη διεπιστημονική μάθηση.

• Συνδυασμός με άλλα προγράμματα

Επιπλέον, το πρόγραμμα συνδυάστηκε και με το πρόγραμμα Φιλαναγνωσίας που υλοποιείται φέτος στο σχολείο μας καθώς οι μαθητές επεξεργάστηκαν βιβλία με σχετική θεματολογία (όπως πχ «Το βιβλίο της Γης» και το «Μέσα στο νερό»).

Επίσης, το πρόγραμμα συνδέθηκε με δράσεις ενεργού πολίτη όπως το «Blue School: Κύματα γνώσης, ρεύματα δράσης» και το «Δημοσιογράφοι Λάππα εν δράσει», ενισχύοντας την κοινωνική ευαισθητοποίηση και τη συμμετοχή των μαθητών. Στο πλαίσιο της δημοσιογραφικής ομάδας, οι μαθητές συμμετείχαν σε ραδιοφωνική εκπομπή, παρουσιάζοντας ζωντανά ιστορίες αφιερωμένες στη θάλασσα όπως «Η πολιτεία του Βυθού». Παράλληλα, αυτήν την περίοδο επεξεργάζονται άρθρα προς δημοσίευση στη σχολική εφημερίδα, όπως «παράξενες» ειδήσεις για τη θαλάσσια ζωή, συνεντεύξεις με ειδικούς επιστήμονες, κρυπόλεξα κ.α.

5.Διάχυση των αποτελεσμάτων-Παρουσίαση των τελικών προϊόντων

Η διάχυση των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται στην τοπική και σχολική κοινότητα μέσω έκθεσης των δημιουργιών των μαθητών στον χώρο του σχολείου, μέσω δημοσιεύσεων στην ιστοσελίδα του σχολείου και μέσω παρουσιάσεων που αναλαμβάνουν τα ίδια τα παιδιά. Για παράδειγμα, οι μαθητές της Γ’ και Δ’ τάξης παρουσίασαν στις υπόλοιπες τάξεις ένα επιτραπέζιο που έφτιαξαν με βάση τις γνώσεις που έχουν αποκομίσει από το εν λόγω πρόγραμμα.

Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί εντός του Μαΐου με την ολοκλήρωση των δράσεων (πχ με δράσεις ευαισθητοποίησης της τοπικής κοινότητας όπως καθαρισμός παραλίας σε συνεργασία με τον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων) και τη συμμετοχή των μαθητών σε φεστιβάλ παρουσίασης των δράσεών τους, στο πλαίσιο του Δικτύου "Νερό: πηγή ζωής, υπευθυνότητας και δράσης", το οποίο θα πραγματοποιηθεί στους χώρους του Μουσείου Επιστημών και Τεχνολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών.

6.Αξιολόγηση του προγράμματος

Η αξιολόγηση του προγράμματος θα πραγματοποιηθεί τόσο από τους μαθητές όσο και από τους εκπαιδευτικούς με συζητήσεις αναστοχασμού σχετικά με τη διαδικασία και το αποτέλεσμα καθώς και μέσω ερωτηματολογίων.

Τέλος, το πρόγραμμα θεωρείται καινοτόμο καθώς βασίζεται σε αυθεντικό ερέθισμα από την καθημερινότητα των μαθητών, αξιοποιεί διερευνητική και βιωματική μάθηση, συνδέει τη γνώση με τη δράση και ενσωματώνει στοιχεία της Ocean Literacy και της Εκπαίδευσης για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Η ενεργός εμπλοκή των μαθητών στη διερεύνηση και αντιμετώπιση ενός πραγματικού προβλήματος ενισχύει τη μαθησιακή διαδικασία και τη διαμόρφωση ενεργών πολιτών.

Περισσότερες πληροφορίες για τα στάδια που εφαρμόστηκαν και τις δράσεις που υλοποιήθηκαν, αναφέρονται στους υπερσυνδέσμους καθώς και στο επισυναπτόμενο αρχείο.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αδέσποτων Ζώων, 4 Απριλίου, και τις μαθησιακές ανάγκες, όπως αποτυπώθηκαν σε ερωτηματολόγιο ανίχνευσης αναγκών, σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε το περιβαλλοντικό πρόγραμμα «Οι φίλοι μας τα αδέσποτα» για την προστασία, την πρόληψη και τη φροντίδα αδέσποτων ζώων, την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση για τις δράσεις του Δήμου Δυτικής Αχαΐας και την κατάθεση προτάσεων από τους/τις μαθητές/τριες.

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα εκπονείται φέτος στο σχολείο και εντάσσεται στο τοπικό δίκτυο σχολείων «Μικροί κι αδέσποτοι», σε δράσεις ενεργού πολίτη και στη σχολική εφημερίδα «Δημοσιογράφοι Λάππα εν δράσει».

Με το εν λόγω πρόγραμμα οι μαθητές/τριες  όλων των τάξεων ανέπτυξαν δεξιότητες ενεργού πολίτη. Συγκεκριμένα, οι πρώτες τάξεις ήρθαν σε επαφή με δράσεις φιλαναγνωσίας μέσω της ανάγνωσης παραμυθιών και βιβλίων με αντίστοιχο θέμα και επεξεργασίας τους με θεατροπαιδαγωγικά εργαλεία όπως ανακριτική καρέκλα, ρόλος στον τοίχο. Στη συνέχεια, έλαβαν ενεργό δράση συγγράφοντας και εικονογραφώντας παραμύθι με θέμα την ιστορία ενός αδέσποτου ζώου, γράφοντας και ζωγραφίζοντας τα δικαιώματα των Ζώων και το αλφαβητάρι του καλού κηδεμόνα ενός κατοικίδιου ζώου. Τέλος, δημιουργήθηκε μία gallery με φωτογραφίες σκυλιών που αντιμετώπιζαν διάφορα προβλήματα, όπως δεμένα, εγκαταλελειμμένα, μοναχά, και οι μαθητές/τριες κλήθηκαν να βάλουν λεζάντα στο πρόβλημα και να ζωγραφίσουν τη λύση.  

Οι μεσαίες και οι μεγάλες τάξεις αφού παρακολούθησαν την παρουσίαση της Π.Φ.Π.Ο και την ταινία μικρού μήκους https://www.youtube.com/watch?v=GCGff81ywNw , «Η ζωή μέσα από τα μάτια των αδέσποτων ζώων», από τον Δήμο Ηρακλείου, προέβησαν σε δράσεις δημιουργίας αφισών και φυλλαδίων ευαισθητοποίησης, φυλλαδίου με τα οφέλη κηδεμονίας ενός αδέσποτου σκυλιού και τις υποχρεώσεις του κηδεμόνα και ενός φυλλαδίου με τις ενέργειες που πρέπει να κάνουμε αν δούμε ένα αδέσποτο σκυλάκι. Τέλος, φιλοτέχνησαν την αφίσα της εκδήλωσης και ζωγράφισαν ποτίστρες.   

Επιπλέον οι μαθητές/τριες πήραν συνέντευξη από τον Αντιδήμαρχο Προστασίας Ζώων Συντροφιάς και Ευζωίας της Δυτικής Αχαΐας και ενημερώθηκαν για τις δράσεις και ενέργειες του Δήμου στον τρόπο διαχείρισης του προβλήματος των αδέσποτων ζώων και πρότειναν λύσεις.  

Το εν λόγω πρόγραμμα βοήθησε τους /τις μαθητές/τριες να ενισχύσουν την ενσυναίσθηση και τη φιλοζωική συνείδηση καθώς οι μαθητές/τριες ευαισθητοποιήθηκαν ως προς τις ανάγκες και τα δικαιώματα των ζώων και δη των αδέσποτων. Παράλληλα, καλλιεργήθηκε το αίσθημα κοινωνικής ευθύνης, αφού μέσα από δράσεις αντιλαμβάνονται ότι η διαχείριση του συγκεκριμένου θέματος αποτελεί συλλογική υποχρέωση.  Επιπλέον αναπτύχθηκαν δεξιότητες συνεργασίας, ομαδικότητας, επικοινωνίας, κριτικής σκέψης και ανάληψης πρωτοβουλιών με προτάσεις για ρεαλιστικές λύσεις. Τέλος, προήχθη η ενεργός συμμετοχή στα κοινά και η δημοκρατική συνείδηση μέσα από τη συνεργασία του σχολείου με το αρμόδιο τμήμα του Δήμου Δυτικής Αχαΐας τόσο στο πλαίσιο της συνέντευξης όσο και στην εκδήλωση στην οποία ακούστηκαν τα αιτήματά μας σαν σχολείο.

 Η διάχυση των αποτελεσμάτων πραγματοποιήθηκε με τη διοργάνωση εκδήλωσης ευαισθητοποίησης στο θέμα των αδέσποτων ζώων παρουσία εκπροσώπων της Δημοτικής Αρχής, της Υπεύθυνης Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΔΙ.Π.Ε Αχαΐας, εκπροσώπων από τον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων, γονέων, μαθητών/τριών και εκπαιδευτικών. Η εκδήλωση δημοσιεύτηκε σε Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και στα Μέσα Κοινωνικής δικτύωσης. Ακόμα, οι δράσεις δημοσιεύτηκαν στην αντίστοιχη ιστοσελίδα του σχολείου, οι αφίσες τοιχοκολλήθηκαν σε χώρους του σχολείου, τα φυλλάδια μοιράστηκαν σε όλους τους παρευρισκόμενους και οι ποτίστρες δόθηκαν ως δώρα στους καλεσμένους.