13o Δημοτικό Σχολείο

Η «Συμμετοχική Πινακοθήκη» ξεκίνησε το σχολικό έτος 2023–2024 με πρωτοβουλία μαθητών/τριών της ΣΤ τάξης του 13ου Δημοτικού Σχολείου Χανίων. Από την πρώτη της φάση, η δράση ξεπέρασε τα όρια της τάξης, παρουσιάστηκε σε άρθρα και συνέδρια εκπαιδευτικών, ενώ αποτυπώθηκε και σε ταινία μικρού μήκους που δημιούργησαν οι ίδιοι οι μαθητές/τριες.

Παράλληλα, αναπτύχθηκε το σχολικό ραδιόφωνο Happy Radio, το οποίο λειτούργησε ως χώρος έκφρασης και διαλόγου, φιλοξενώντας συνεντεύξεις καλλιτεχνών και αφηγήσεις μαθητών/τριών. Την επόμενη χρονιά, η δράση επεκτάθηκε διασχολικά σε συνεργασία με το 9ο Δημοτικό Σχολείο Χανίων.

Κατά το σχολικό έτος 2025–2026, η πινακοθήκη απέκτησε σαφή συμμετοχικό χαρακτήρα και υλοποιήθηκε στο πλαίσιο εκπαιδευτικού ομίλου καινοτομίας, καλύπτοντας ουσιαστικές ανάγκες του σχολείου, όπως ο περιορισμένος χρόνος και χώρος για τα εικαστικά.

Η δράση αναπτύχθηκε σε δύο βασικούς πυλώνες:

1. Ενδυνάμωση της μαθητικής ομάδας
Η ομάδα του ομίλου συμμετείχε σε δραστηριότητες γνωριμίας, σύνδεσης και συνεργατικής εικαστικής δημιουργίας. Παράλληλα, οι μαθητές/τριες ήρθαν σε επαφή με επαγγελματίες από διαφορετικά πεδία (ψυχολόγο, ειδικό παιδαγωγό, γλύπτρια, πολιτικό μηχανικό/καλλιτέχνη), μέσα από βιωματικά εργαστήρια, συνεντεύξεις στο σχολικό ραδιόφωνο και συμμετοχή σε δράσεις όπως συνέδριο σχολικής ψυχολογίας και πρόγραμμα κριτικής θέασης κινηματογράφου. Οι εμπειρίες αυτές ενίσχυσαν την αυτοέκφραση, την αποδοχή της διαφορετικότητας και τη συνοχή της ομάδας.

2. Σύνδεση με τη σχολική και ευρύτερη κοινότητα
Η δράση επεκτάθηκε στο σύνολο της σχολικής κοινότητας μέσω μηνιαίων θεματικών εκθέσεων, σε συνεργασία με άλλα σχολεία και φορείς. Οι θεματικές προέκυπταν από τους ίδιους τους μαθητές/τριες, ενισχύοντας τη συμμετοχή και το αίσθημα ότι η δράση τους ανήκει. Όλα τα έργα ήταν συνεργατικά, χωρίς ανταγωνιστικό χαρακτήρα, δίνοντας έμφαση στην επικοινωνία και τη συλλογική δημιουργία. Οι μαθητές/τριες συμμετείχαν ενεργά και ως θεατές-κριτές, καταγράφοντας σκέψεις και συναισθήματα για τα έργα.

Η δράση ολοκληρώθηκε με διασχολική έκθεση, εκπαιδευτική επίσκεψη και δημιουργία ταινίας μικρού μήκους, ενώ παράλληλα τέθηκαν οι βάσεις για τη συνέχισή της, μέσα από τη δημιουργία λογοτύπου και μιας σταθερής ταυτότητας που μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλα σχολεία.

Η δράση αναπτύχθηκε μέσα από συνεργασίες που υποστήριξαν την ενδυνάμωση της μαθητικής ομάδας και τη σύνδεση με την κοινότητα.

Υλοποιήθηκε με τη συμμετοχή της σχολικής κοινότητας και συνεργαζόμενου σχολείου, καθώς και με τη συμβολή εξωτερικών συνεργατών (ψυχολόγου, ειδικού παιδαγωγού, καλλιτεχνών), μέσα από βιωματικά εργαστήρια και δράσεις.

Καθοριστική ήταν η συνεργασία με το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Ηρακλείου, που ανέλαβε την επιστημονική εποπτεία και φιλοξένησε την τελική διασχολική έκθεση στο Ηράκλειο, ανοιχτή στο κοινό.

Η δράση συνδέθηκε επίσης με το 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Σχολικής Ψυχολογίας και το πρόγραμμα «Βλέπω και συζητώ», ενώ γονείς και εθελοντές υποστήριξαν ενεργά την υλοποίησή της.

Οι συνεργασίες αυτές ενίσχυσαν τον ανοιχτό και συμμετοχικό χαρακτήρα της δράσης.