2ο Δημοτικό Αλίμου

Οι μαθητές της Ε τάξης κλήθηκαν να κάνουν μια μακέτα μιας έξυπνης πόλης. Η αφορμή δόθηκε μέσα από την συνεργασία μας με την SciCo (Science Communication), η οποία μας επιμόρφωσε πάνω στα χαρακτηριστικά μιας έξυπνης πόλης. Επομένως, στην μακέτα έπρεπε να υπάρχουν 4 πυλώνες που καθιστούν μία πόλη έξυπνη και με τους μαθητές μας προσπαθήσαμε να βάλουμε στοιχεία από κάθε πυλώνα στην μακέτα μας.

α) Βιοκλιματικές αλλαγές

1. Προσανατολισμός κατοικιών (νότιος) για μέγιστη ηλιακή ακτινοβολία των χειμώνα και εύκολη σκίαση το καλοκαίρι
2. ​ Φυσικός δροσισμός με σκίαστρα και πέργκολες, πράσινες σκεπές, πράσινα δώματα διατηρώντας τους χώρους δροσερούς
3. Χρήση φυσικών υλικών (ξύλο) για καλύτερη μόνωση και χαμηλό οικολογικό αποτύπωμα
4. Συλλογή βρόχινου νερού για πότισμα κήπων, καζανάκι τουαλέτας ή άλλες μη πόσιμες χρήσης

β) Αναννεώσιμες πηγές ενέργειας

     5. Ηλιακή ενέργεια (φωτοβολταϊκά πάνελ)-μετατροπή σε ηλεκτρική

     6. Αιολική ενέργεια (ανεμογεννήτριες, ανεμόμυλοι-μετατροπή σε ηλεκτρική

     7. Βιομάζα (αστικά απορρίμματα)-μετατροπή σε ηλεκτρική ενέργεια

     8. Υδροηλεκτρική ενέργεια (νερόμυλοι-φράγμα)-μετατροπή σε ηλεκτρική

     9. Κυματική και παλιρροϊκή ενέργεια (σημαδούρες με προπέλα)-μετατροπή σε ηλεκτρική

γ) Κυκλική οικονομία

    10. Ανακύκλωση απορριμμάτων

    11. Κοινή χρήση ποδηλάτων (δανεισμός και επιστροφή ποδηλάτου)

    12. Κοινή χρήση ηλεκτρικών αυτοκινήτων (χρήση οχημάτων για εξυπηρέτηση αναγκών)

    13. Κομποστοποίηση οργανικών αποβλήτων (καφές, κλαδέματα) για πλούσιο λίπασμα

δ) Αισθητήρες και Αυτοματισμοί

    14. Αισθητήρας θερμοκρασίας

    15. Αισθητήρας υγρασίας (για πότισμα θερμοκηπίου)

    16. Αισθητήρας φωτός (για τις έξυπνες διαβάσεις πεζών και τους ανακλαστήρες δρόμων)

    17. Αισθητήρας νερού (για αποφυγή πλημμύρας)

Αναλυτικότερα:

Θερμοκήπιο με αισθητήρα υγρασίας

Στο θερμοκήπιο καλλιεργούμε φυτά και λαχανικά, προστατευμένα από τον καιρό.
Ο αισθητήρας υγρασίας μετράει πόσο υγρό είναι το χώμα και μας δείχνει πότε χρειάζεται πότισμα.
Αυτό είναι έξυπνο, γιατί δεν σπαταλάμε νερό, τα φυτά ποτίζονται την κατάλληλη στιγμή και έτσι φροντίζουμε το περιβάλλον και την παραγωγή μας.

Πράσινοι χώροι και πάρκα

Έχουμε πάρκα με δέντρα, λουλούδια και χώρους να παίζουν τα παιδιά.
Οι πράσινοι χώροι καθαρίζουν τον αέρα, δίνουν δροσιά και χώρο για ξεκούραση.
Κάνουν την πόλη μας έξυπνη, γιατί δεν είναι μόνο κτίρια και δρόμοι, αλλά και φύση που προστατεύει την υγεία μας.

Έξυπνοι κάδοι σκουπιδιών

Στην πόλη μας έχουμε έξυπνους κάδους. Οι κάδοι έχουν ειδικά χωρίσματα για χαρτί, πλαστικό, γυαλί και μέταλλο. Έτσι οι άνθρωποι ρίχνουν τα σκουπίδια χωριστά και γίνεται ανακύκλωση. Αυτό κάνει την πόλη μας έξυπνη, γιατί μειώνουμε τα σκουπίδια, ξαναχρησιμοποιούμε υλικά και κρατάμε την πόλη καθαρή.

Κάδοι κομποστοποίησης

Σε αυτούς τους κάδους ρίχνουμε φλούδες, λαχανικά, φρούτα και άλλα οργανικά υπολείμματα.
Με τον καιρό αυτά γίνονται φυσικό λίπασμα, που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε στο αγρόκτημα ή στους κήπους μας. Η πόλη μας είναι έξυπνη, γιατί αντί να πετάμε τα υπολείμματα, τα μετατρέπουμε σε κάτι χρήσιμο για το έδαφος.

Κάδοι για υπολείμματα καφέ

Στην έξυπνη πόλη μας έχουμε και ειδικούς κάδους που μαζεύουν τα υπολείμματα καφέ.
Ό,τι μένει από τον καφέ, αντί να πηγαίνει στα σκουπίδια, το συλλέγουμε χωριστά.Τα υπολείμματα καφέ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κομποστοποίηση ή άλλες χρήσεις, όπως λίπασμα για φυτά.
Έτσι η πόλη μας είναι έξυπνη, γιατί τίποτα δεν πάει χαμένο και μειώνουμε τα απορρίμματα.

Φωταγωγημένοι δρόμοι και έξυπνες διαβάσεις

Οι δρόμοι μας έχουν φώτα που ανάβουν όταν σκοτεινιάζει και μπορούν να χαμηλώνουν όταν δεν υπάρχει κίνηση, για να μη σπαταλάμε ρεύμα. Επιπλέον, υπάρχουν αυτοφωτιζόμενοι ανακλαστήρες (reflectors) που ενισχύουν τον φωτισμό του δρόμου. Οι έξυπνες διαβάσεις βοηθούν τους πεζούς να περνάνε με ασφάλεια, γιατί ανάβουν φώτα ή φανάρια όταν κάποιος είναι έτοιμος να περάσει. Αυτό κάνει την πόλη μας έξυπνη, γιατί συνδυάζει ασφάλεια και εξοικονόμηση ενέργειας.

Βιοκλιματικά σπίτια

Αυτά τα σπίτια είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να κρατούν δροσιά το καλοκαίρι και ζέστη τον χειμώνα, με φυσικό τρόπο. Χρησιμοποιούν φυσικά υλικά (π.χ. ξύλο), μεγάλα παράθυρα, σκίαση, σωστό προσανατολισμό και καλή μόνωση. Είναι έξυπνα, γιατί χρειάζονται λιγότερη ενέργεια για θέρμανση και ψύξη, άρα βοηθούν το περιβάλλον και μειώνουν τα έξοδα.

Ανεμογεννήτριες στον δρόμο

Οι ανεμογεννήτριες γυρίζουν με τον άνεμο και παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα.
Μπορούν να βοηθούν στον φωτισμό του δρόμου ή να δίνουν ενέργεια σε κτίρια.
Αυτό είναι έξυπνο, γιατί εκμεταλλευόμαστε τον άνεμο, μια καθαρή μορφή ενέργειας, χωρίς να ρυπαίνουμε την ατμόσφαιρα.

Σημαδούρες στη θάλασσα με έλικα

Όταν κινούνται τα κύματα, η έλικα γυρίζει και παράγει ενέργεια.
Έτσι η θάλασσα δεν είναι μόνο για κολύμπι, αλλά βοηθά και στην παραγωγή ρεύματος.
Η πόλη μας γίνεται έξυπνη, γιατί χρησιμοποιεί ακόμα και την κίνηση των κυμάτων για καθαρή ενέργεια.

Κοινόχρηστα ποδήλατα

Σε διάφορα σημεία της πόλης υπάρχουν σταθμοί με ποδήλατα που οι πολίτες μπορούν να δανειστούν και να τα αφήσουν σε άλλο σημείο. Έτσι δεν χρησιμοποιούν συνέχεια αυτοκίνητο, μειώνονται τα καυσαέρια και η κίνηση. Η πόλη μας είναι έξυπνη, γιατί ενθαρρύνει τη μετακίνηση με ποδήλατο, που είναι οικολογική και υγιεινή, εφαρμόζοντα ςκαι εδώ την κυκλική οικονομία.

Πατίνια   της πόλης

Όπως και τα ποδήλατα, υπάρχουν ηλεκτρικά πατίνια που μπορούμε να τα νοικιάσουμε για μικρές διαδρομές. Είναι γρήγορα, δεν πιάνουν πολύ χώρο και δεν ρυπαίνουν όπως τα αυτοκίνητα.
Αυτό κάνει την πόλη μας έξυπνη, γιατί δίνει στους ανθρώπους πολλές επιλογές για καθαρές και γρήγορες μετακινήσεις.

Οχήματα της πόλης

Φανταζόμαστε ότι πολλά από αυτά είναι ηλεκτρικά ή υβριδικά, δηλαδή καίνε λιγότερο καύσιμο και μολύνουν λιγότερο. Επίσης, κινούνται σε οργανωμένους δρόμους, με έξυπνα φανάρια που μειώνουν τα μποτιλιαρίσματα. Αυτό είναι έξυπνο, γιατί η πόλη γίνεται πιο ήσυχη, με λιγότερο καυσαέριο και πιο γρήγορες μετακινήσεις.

Αγρόκτημα της πόλης

Το αγρόκτημα είναι κοντά στην πόλη και παράγει φρέσκα προϊόντα, λαχανικά και φρούτα για τους κατοίκους. Μαζί με την κομποστοποίηση δίνουν το απαραίτητο για το θερμοκήπιο λίπασμα. Η πόλη μας είναι έξυπνη, γιατί συνδυάζει αστικό χώρο και γεωργία, μειώνει τις μεταφορές τροφίμων και προσφέρει πιο υγιεινή διατροφή.

Έξυπνα φανάρια

Τα φανάρια μπορούν να «καταλαβαίνουν» πού υπάρχει περισσότερη κίνηση και να ρυθμίζουν τον χρόνο που μένει το πράσινο ή το κόκκινο. Έτσι μειώνονται οι ουρές από αυτοκίνητα και δεν σπαταλάμε χρόνο και καύσιμο. Αυτό κάνει την πόλη μας έξυπνη, γιατί οργανώνει καλύτερα την κυκλοφορία και βοηθά και τους οδηγούς και το περιβάλλον.

Κέντρο ελέγχου της πόλης

Εκεί φανταζόμαστε ότι συγκεντρώνονται πληροφορίες από τα φανάρια, τους αισθητήρες, τον φωτισμό και ίσως τον καιρό. Οι υπεύθυνοι μπορούν να βλέπουν τι συμβαίνει στην πόλη και να παίρνουν γρήγορα αποφάσεις, αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Αυτό είναι πολύ έξυπνο, γιατί η πόλη λειτουργεί σαν ένας «πύργος ελέγχου» που οργανώνει όλα τα συστήματα.

Πάρκο ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών

Οι ανεμογεννήτριες παράγουν ρεύμα από τον άνεμο και τα φωτοβολταϊκά πάνελ παράγουν ρεύμα από τον ήλιο. Έτσι η πόλη μας χρησιμοποιεί ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, που είναι ανεξάντλητες και δεν μολύνουν την ατμόσφαιρα. Αυτό κάνει την πόλη μας έξυπνη και πράσινη, γιατί δεν στηρίζεται μόνο σε ρυπογόνα καύσιμα.

Με την SciCo (Science Communication), έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό SciCo που έχει στόχο την επικοινωνία επιστημονικών θεμάτων στο ευρύ κοινό μέσω καινοτόμων, διαδραστικών και ψυχαγωγικών δράσεων.

Στην έναρξη της δράσης οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί παρακολουθήσαμε ένα διά ζώσης τρίωρο σεμινάριο, όπου μάθαμε τους πυλώνες, διδαχθήκαμε την χρήση microbit και μας δόθηκαν μακετόχαρτα, χαρτόνια και ένα κιτ για τα microbit και τους αισθητήρες.

Στη συνέχεια, υπεύθυνος του οργανισμού επισκέφθηκε το σχολείο μας και σε μία δίωρη επιμόρφωση συζήτησε με τους μαθητές για τις έξυπνες πόλεις, έδωσε ιδέες για την μακέτα μας και συζητήσαμε για την πρόοδό μας.

Τέλος, η παρουσίαση της μακέτας έλαβε χώρα σε καθορισμένη ημερομηνία στο Ωδείο Αθηνών (19/12/2025) στο πλαίσιο του Athens Science Festival. Oι μαθητές μαζί με τους εκπαιδευτικούς, παρουσία 600 ατόμων, παρουσίασαν την μακέτα τους και απάντησαν σε πληθώρα ερωτήσεων.