"Εφημερίδα του Κωνσταντίνου Ξενάκη"

menu
Εφαρμοσμένα σενάρια/καινοτόμα προγράμματα

12/θέσιο δημόσιο σχολείο το οποίο συμμετέχει σε δράσεις εκπαιδευτικές : ευρωπαϊκά προγράμματα, eTwinning, Γαλλικό Ινστιτούτο και Γαλλική Πρεσβεία, PRAXIS και όμιλο UNESCO Σερρών
Αθανασίου Νίκος
Επικοινωνία με σχολείοΣυμμετέχοντας στο καινοτόμο πρόγραμμα με θέμα την σύγχρονη τέχνη και συγκεκριμένα το έργο "Εφημερίδα" που δημιουργήθηκε από τον γαλλόφωνο καλλιτέχνη Κωνσταντίνο Ξενάκη μαθητές και μαθήτριες του 19ου Δημοτικού Σχολείου Σερρών εμπνεύστηκαν μηνύματα που προβάλλει ο καλλιτέχνης. Κινητοποιήθηκαν να χρησιμοποιήσουν δημιουργικά γαλλική γλώσσα και γραμματική που έχουν διδαχθεί με σκοπό να εκφράσουν τους προβληματισμούς τους και στη συνέχεια να τους αποδώσουν με τη βοήθεια της μουσικής συνδυάζοντας ερμηνείες πρωτότυπων τραγουδιών με στίχους στα γαλλικά και στα ελληνικά. Μέσα από τις δημιουργικές δραστηριότητες που αξιοποιούν τη μάθηση μέσω τέχνης στο μάθημα γαλλικών, μουσικής και εικαστικών οι μαθητές και οι μαθήτριες Ε’ τάξης του 19ου Δημοτικού Σχολείου Σερρών καθοδηγούνται σταδιακά στην παρατήρηση της εικαστικής δημιουργίας και στην συνέχεια στη μεταφορά του νοήματος που εμπνεύστηκαν χρησιμοποιώντας τη φαντασία τους για το έργο «Εφημερίδα».
Επίσκεψη στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης - Πινακοθήκη Κωνσταντίνος Ξενάκης όπου εντυπωσιάστηκαν από το έργο από το έργο «Εφημερίδα» το οποίο αποτελεί και τεκμήριο πολιτιστικής κληρονομιάς στην ψηφιακή πύλη της Ευρωπαϊκής Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Europeana παρέχοντας πρόσβαση σε εκατομμύρια τεκμήρια πολιτιστικής κληρονομιάς .
Μελέτη εφημερίδας: στο μάθημα της γαλλικής γλώσσας , της μουσικής και των εικαστικών οι μαθητές και οι μαθήτριες μελέτησαν ως ολομέλεια το άρθρο το οποίο προβάλλεται με τον βιντεο-προβολέα και παρατήρησαν ότι περιέχει έναν ιδιαίτερο κώδικα επικοινωνίας του οποίου η γραπτή απεικόνιση δεν μοιάζει με γράμματα της ελληνικής ή άλλης ξένης γλώσσας. Έκαναν σύγκριση της εικαστικής δημιουργίας του Κωνσταντίνου Ξενάκη με άρθρο από τον τοπικό έντυπο τύπο.
Ανάγνωση εφημερίδας: Λόγω των ιδιαίτερων συμβόλων οι μαθητές και οι μαθήτριες συνειδητοποίησαν ότι δεν μπορούν να διαβάσουν το άρθρο γιατί δεν γνωρίζουν τον γλωσσικό κώδικα ούτε είναι δυνατόν να χρησιμοποιήσουν ψηφιακά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης ώστε να κάνουν τη μετάφραση του άρθρου. Επίσης θυμήθηκαν τα λόγια των εθελοντών ξεναγών οι οποίοι ανέφεραν ότι την εποχή εκείνη – δεκαετία του 70 η επιθυμία του καλλιτέχνη ήταν να δημιουργήσει κοινωνική τέχνη, να ασκήσει κοινωνική κριτική στην υπερβολική πληροφόρηση .
Ερμηνεία του έργου α λα γαλλικά: Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα των Δικαιωμάτων του παιδιού που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 20 Νοεμβρίου σύμφωνα με την UNESCO , οι μαθητές ένιωσαν την ανάγκη να δημιουργήσουν ένα άρθρο στα γαλλικά το οποίο μπορεί να διαβαστεί από γαλλόφωνους αναγνώστες και στο οποίο θα είχαν την δυνατότητα να εκφράσουν τις σκέψεις τους στα γαλλικά διεκδικώντας έναν καλύτερο κόσμο για τα παιδιά. Με αυτόν τον τρόπο προσπάθησαν να ξεκλειδώσουν την σκέψη του Κωνσταντίνου Ξενάκη χρησιμοποιώντας την φαντασία τους ώστε να μεταφέρουν τα μηνύματα που ενδεχομένως θα ήθελε να παρουσιάσει ο καλλιτέχνης για τα παιδιά, μετά το άρθρο θα μπορούσε να υπάρχει ένα ποίημα χαϊκού στα γαλλικά. Με την καθοδήγηση της καθηγήτριας γαλλικών Μακρυπούλια Σταματούλα δημιούργησαν έναν εννοιολογικό χάρτη στον πίνακα της τάξης στα ελληνικά με ιδέες τις οποίες στη συνέχεια μετέφρασαν στα γαλλικά χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικό λεξικό (glosbe) από κινητές συσκευές (tablet) και αξιοποιώντας λέξεις και γραμματική που έχουν διδαχθεί. Οι φράσεις γίνονται κείμενο με το ψηφιακό εργαλείο fodey newspaper clipping generator
Ερμηνεία του έργου μουσικά: Με την καθοδήγηση της καθηγήτριας μουσικής, οι μαθητές και οι μαθήτριες ερμήνευσαν τα μηνύματα του έργου με μουσικό τρόπο καθώς εμπνεύστηκαν τραγούδια – μελωδίες για να μιλήσουν για τα δικαιώματα του παιδιού. Ασχολήθηκαν με τα μουσικά σύμβολα και την πορεία τους στο χρόνο, αποκρυπτογράφησαν το έργο του Ξενάκη «Άρθρο Εφημερίδας» αφού «διάβασαν» τα σύμβολα του και τα συνέδεσαν με ήχους και δημιουργησαν τρία πρωτότυπα τραγούδια με στίχους.
Εικαστική Δημιουργία: Νε την καθοδήγηση της καθηγήτριας εικαστικών Μιντιούρη Μαρία, ακολουθώντας την τεχνοτροπία του Κωνσταντίνου Ξενάκη και θεωρώντας ότι η ελευθερία είναι βασικό δικαίωμα ανέδειξαν ένα μήνυμα αισιοδοξίας με τα λευκά πουλιά να συμβολίζουν την ελευθερία σε όλες τις εκφάνσεις της στο έργο "Pour la liberté Για την ελευθερία"
Η ερμηνεία του έργου παρουσιάστηκε από τα παιδιά επί σκηνής δύο φορές στο ΔΗΠΕΘΕ Σερρών, θέατρο Αστέρια (Απρίλιος και Μάιος 2025). Οι μαθητές και οι μαθήτριες διεύρυναν τους πνευματικούς τους ορίζοντες καθώς συμμετείχαν σε διαθεματικό, πολιτιστικό πρόγραμμα που προβάλλει έργα τέχνης του παγκοσμίου φήμης καλλιτέχνη Κωνσταντίνο Ξενάκη, ο οποίος έχει δημιουργήσει έργα σύγχρονης τέχνης. Αξιοποιήθηκε το πολιτιστικό τεκμήριο που είναι διαθέσιμο στην πύλη της Europeana δημιουργώντας μία διδακτική ιστορία υλοποίησης μέσα από ένα διαθεματικό πρότζεκτ που βασίζεται στη μάθηση μέσω τέχνης. Η συνεργασία των εκπαιδευτικών γαλλικών, μουσικής και εικαστικών έδωσε κίνητρα στα παιδιά να μάθουν με τρόπο δημιουργικό και παιγνιώδη χωρίς να εστιάζουν μόνο στην στείρα απομνημόνευση λεξιλογίου και στην εξάσκηση με κλειστού τύπου ασκήσεις γραμματικής. Έγιναν πρεσβευτές των δικαιωμάτων του παιδιού και δημιούργησαν μηνύματα στα γαλλικά που αφυπνίζουν μουσικά τους μεγάλους και με εικαστικό τρόπο διεκδικούν το δικαίωμα να είναι ελεύθερα.
Οι μαθητές συμμετείχαν στο Αφιέρωμα του γαλλόφωνου καλλιτέχνη Κωνσταντίνου Ξενάκη που διοργάνωσε ο Σύλλογος Ελληνογαλλικής Φιλίας Σέρρες - Fosses σε συνεργασία με την Σύμβουλο Εκπαίδευσης Γαλλικής Γλώσσας Χριστίνα Ντιάνα Ενέ. Επισκέφτηκαν το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης - Πινακοθήκη Κωνσταντίνος Ξενάκης και με την καθοδήγηση των εθελοντών ξεναγών του Μουσείου Γρουτίδου Κασσάνδρας, Αγγελοπούλου Βιβής, Αποστολίδη Γιώργου έμαθαν πληροφορίες για τη ζωή, το έργο και την τεχνοτροπία του Κωνσταντίνου Ξενάκη o οποίος χρησιμοποιεί γλωσσικούς κώδικες, σύμβολα, μοτίβα, βέλη, γραμμές, γεωμετρικά σχήματα και κώδικες οδικής κυκλοφορίας, αλφάβητα στις δημιουργίες του. Το έργο «Εφημερίδα» αποτέλεσε έμπνευση για πρωτοποριακές ιδέες που συνέθεσαν την ιστορία υλοποίησης (story of reuse) με τίτλο «Τα δικαιώματα των παιδιών μέσα από το έργο «Εφημερίδα» του Κωνσταντίνου Ξενάκη» που υποβλήθηκε στο Scientix STEM Discovery campaign 2025 ύστερα από παιδαγωγική συνεργασία - επιμόρφωση για την ψηφιακή πύλη Europeana που έγινε με την Σύμβουλο Εκπαίδευσης Αγγλικής Γλώσσας, Σωφρονία Μαραβελάκη . Συμμετοχή μαθητών σε διαθεματικές δράσεις με θέμα τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης που υλοποιούνται από Ευρωπαίους εθελοντές της PRAXIS και Όμιλο UNESCO Σερρών στο 19ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών.
Η υλοποίηση του εκπαιδευτικού προγράμματος «Τα δικαιώματα των παιδιών μέσα από το έργο "Εφημερίδα" του Κωνσταντίνου Ξενάκη» αποτελεί μια πρότυπη εφαρμογή του Στόχου 4, καθώς εστιάζει στην παροχή μιας εκπαίδευσης που είναι συμπεριληπτική, δίκαιη και προσαρμοσμένη στις προκλήσεις του 21ου αιώνα.
Η σύνδεση τεκμηριώνεται μέσω των παρακάτω αξόνων:
Προαγωγή του Παγκόσμιου Πολίτη (Υποστόχος 4.7): Το πρόγραμμα καλλιεργεί στους μαθητές την εκτίμηση της πολιτιστικής πολυμορφίας και τη συμβολή του πολιτισμού στη βιώσιμη ανάπτυξη. Μέσα από τη μελέτη των δικαιωμάτων του παιδιού και της ελευθερίας, οι μαθητές διαμορφώνουν αξίες ειρήνης και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Ανάπτυξη Ψηφιακών και Ήπιων Δεξιοτήτων (Soft Skills): Η αξιοποίηση της ευρωπαϊκής ψηφιακής βιβλιοθήκης Europeana και των εργαλείων ΤΠΕ (tablet, ηλεκτρονικά λεξικά, ψηφιακό εργαλείο Fodey) διασφαλίζει ότι οι μαθητές αποκτούν τις απαραίτητες ψηφιακές δεξιότητες για την απασχόληση και την ενεργό πολιτειότητα, ξεφεύγοντας από την παραδοσιακή αποστήθιση.
Βιωματική και Δημιουργική Μάθηση: Ο Στόχος 4 επιδιώκει την ουσιαστική μάθηση. Η μετατροπή ενός έργου τέχνης σε μουσική, ποίηση (haïku) και εικαστική δημιουργία αποδεικνύει ότι η εκπαίδευση μπορεί να είναι δυναμική και παιγνιώδης, ενισχύοντας τα κίνητρα των μαθητών και τη συμμετοχικότητα.
Διαθεματικότητα και Καινοτομία: Η συνεργασία εκπαιδευτικών διαφορετικών ειδικοτήτων (Γαλλικών, Μουσικής, Εικαστικών) προσφέρει στους μαθητές μια ολιστική κατανόηση του κόσμου, η οποία είναι απαραίτητη για την επίλυση σύνθετων προβλημάτων στο μέλλον.
Πρόσβαση στον Πολιτισμό ως Κοινωνικό Αγαθό: Η επίσκεψη στο Μουσείο και η εικονική περιήγηση καταργούν τα τείχη της τάξης, προσφέροντας ίσες ευκαιρίες πρόσβασης σε υψηλής ποιότητας πολιτιστικά ερεθίσματα, ενδυναμώνοντας τους μαθητές ως μέλη της κοινωνίας.
Το καινοτόμο πρόγραμμα χρησιμοποιεί την τέχνη ως όχημα για να «ανθίσουν» οι μαθητές πνευματικά, να αναπτύξουν κριτική σκέψη απέναντι στην πληροφορία και να γίνουν συνειδητοποιημένοι φορείς αλλαγής απαιτώντας με αυτόν τον τρόπο ένα πλαίσιο ποιοτικής εκπαίδευσης που θα τους κινητοποιεί να γίνουν οι αυριανοί ενεργοί πολίτες του κόσμου.
στο τηλέφωνο 210 –
6898593
ή email [email protected]