“Όλα τα παιχνίδια είναι για όλα τα παιδιά”

menu
Εφαρμοσμένα σενάρια/καινοτόμα προγράμματα

Η παρούσα διδακτική παρέμβαση υλοποιήθηκε τη σχολική χρονιά 2021- 2022 στο 12ο Νηπιαγωγείο Βέροιας στα πλαίσια της καινοτόμου εκπαιδευτικής δράσης «Εργαστήρια Δεξιοτήτων» που εφαρμόζονται για πρώτη χρονιά σε όλες τις βαθμίδες της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα μας και συμμετείχαν είκοσι ένα νήπια. Συγκεκριμένα σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε ως εργαστήριο της θεματικής ενότητας: Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ στην Υποθεματική: Εκπαίδευση στα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Στόχος της συγκεκριμένης δράσης ήταν η ενίσχυση της καλλιέργειας ήπιων δεξιοτήτων και συνδέεται με τον 5ο στόχο βιώσιμης ανάπτυξης που αφορά την ισότητα των δύο φύλων. Στηρίχτηκε στις αρχές της διερευνητικής και ανακαλυπτικής μάθησης και υιοθετήθηκαν τεχνικές που προάγουν τη συνεργασία, την αλληλεπίδραση των μελών της ομάδας, τη βιωματική παιγνιώδη προσέγγιση ώστε να ενισχυθεί η δημιουργικότητα και η κριτική σκέψη των μαθητών. Επίσης, λήφθηκε υπόψη ότι τα παιδιά ερχόμενα στο σχολείο φέρνουν μαζί τους τις εμπειρίες και τις αντιλήψεις από το κοινωνικό και οικογενειακό τους περιβάλλον και επιχειρήθηκε μέσα από τις δραστηριότητες να προσεγγιστούν ζητήματα έμφυλης ανισότητας και να αποδοθεί ισότητα.
Μέσα από αυτή τη σύντομη παρέμβαση, έχοντας διαπιστώσει ότι τα έμφυλα στερεότυπα ενυπάρχουν στα παιδιά και είναι ιδιαίτερα ισχυρά ήδη από τη νηπιακή τους ηλικία και ότι στην καθημερινότητα τους έρχονται αντιμέτωπα με επιλογές που προωθούν την επικράτηση των έμφυλων στερεοτύπων, επιχειρήσαμε να ευαισθητοποιήσουμε τα παιδιά για ευαίσθητα κοινωνικά θέματα όπως είναι η ισότητα των φύλων. Μέσα από παιγνιώδεις προκλήσεις όπως: «Σήμερα παίζουμε μόνο με παιχνίδια του αντίθετου φύλου» διαπιστώθηκε ότι τα αγόρια έχουν πιο παγιωμένες αντιλήψεις σχετικά με τα κοριτσίστικα και αγορίστικα παιχνίδια και δυσκολεύονται να αποδεχθούν ότι ο διαχωρισμός αυτός δεν θα πρέπει να υπάρχει. Αντιθέτως τα κορίτσια τολμούν, δοκιμάζουν, πειραματίζονται και εκδηλώνουν την επιθυμία να παίξουν με κάτι διαφορετικό.
Ακόμη μέσα από την πρόκληση: «Μάντεψε για ποιο φύλο είναι το διαφημιζόμενο παιχνίδι;» διαφάνηκε ότι οι διαφημίσεις διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στις προτιμήσεις των παιδιών και η έμφυλη διάσταση τους προάγει την αναπαραγωγή των έμφυλων στερεοτύπων.
Ο βιωματικός και παιγνιώδης χαρακτήρας των δράσεων έδωσε την ευκαιρία στα παιδιά να προβληματιστούν και να καταλήξουν αβίαστα σε συμπεράσματα. Δεδομένου ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορούσε το παιχνίδι το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας τους η συμμετοχή υπήρξε καθολική. Τα παιδιά βιωματικά διαπίστωσαν ότι «όλα τα παιχνίδια είναι για όλα τα παιδιά» και προσπάθησαν να αλλάξουν τον κόσμο δημιουργώντας ένα ραδιοφωνικό και ένα τηλεοπτικό σποτ όπου τα παιδιά αποτυπώνουν το δικαίωμα στην ισότητα στο παιχνίδι, το δικαίωμα στην επιλογή.
Επίσης μέσα από αυτή την παρέμβαση αναδύθηκε συνολικά το θέμα της ισότητας των δύο φύλων και τα παιδιά μέσα από παραμύθια που βασίζονται σε πραγματικές ιστορίες ανακάλυψαν ότι σε όλο τον κόσμο υπήρξαν – υπάρχουν παιδιά που αγωνίζονται για να έχουν και τα δύο φύλα ίσα δικαιώματα στην εκπαίδευση ανεξαρτήτως φύλου ή χρώματος (πχ Μαλάλα, Ruby Bridges), παιδιά που αγωνίζονται για ένα βιώσιμο περιβάλλον (Greta Thunberg) και αποτύπωσαν σε μία αφίσα το μήνυμα για την ισότητα: "Τα παιδιά μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο.
Για την υλοποίση του προγράμματος χρησιμοποιήσαμε υλικό της https://www.amnesty.gr/ekpaideusi
Ειδικότερα σκοπός της παρέμβασης ήταν να κατανοήσουν τα παιδιά τον τρόπο συγκρότησης των έμφυλων στερεοτύπων ώστε να αναστοχαστούν σχετικά με την κατηγοριοποίηση των παιχνιδιών ως κατάλληλα «για αγόρια», ή «για κορίτσια» ή και για τα δύο. Στόχος μας ήταν να ενθαρρυνθούν αφενός τα παιδιά να παίζουν με μια ποικιλία παιχνιδιών ανεξάρτητα από το φύλο τους και όχι μόνον με συγκεκριμένες κατηγορίες και αφετέρου να κατανοήσουν ότι δεν αρέσουν όλα τα παιχνίδια σε όλα τα παιδιά και ότι οι επιλογές αυτών που τους αρέσουν μπορεί να είναι ανεξάρτητες από το φύλο. Επίσης να εξοικειωθούν τα παιδιά με παιχνίδια που δεν θεωρούνται με βάση τα έμφυλα στερεότυπα κατάλληλα για το φύλο τους, καθώς και με «ουδέτερα ως προς το φύλο» παιχνίδια και να αντιληφθούν ότι η διαφήμιση παίζει καταλυτικό ρόλο στη δημιουργία έμφυλων στερεοτύπων. Συνοπτικά θα λέγαμε ότι επιχειρήθηκε μια πρώτη προσέγγιση του 5ου στόχου που αφορά την ισότητα των φύλων μέσα από βιωματικές δράσεις που έχουν νόημα και πηγάζουν από τα ενδιαφέροντα των παιδιών αυτής της ηλικίας.
στο τηλέφωνο 210 –
6898593
ή email [email protected]