«Ο ποταμός Έβρος – Πηγή ζωής» αφορά την υλοποίηση του προγράμματος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, το οποίο επικεντρώνεται στο ποτάμιο και εκβολικό οικοσύστημα του Έβρου και ιδιαίτερα στη λιμνοθάλασσα Δράνα. Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε με βάση τις αρχές της Εκπαίδευσης για την Αειφορία, δίνοντας έμφαση στη βιωματική, διερευνητική και ομαδοσυνεργατική μάθηση, με τους μαθητές να αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο ως «μικροί ερευνητές» σε όλα τα στάδια της μαθησιακής διαδικασίας.
Αρχικά, οι μαθητές μελέτησαν τη γεωγραφία του ποταμού Έβρου, τη σημασία των υγροτοπικών οικοσυστημάτων, καθώς και τη βιοποικιλότητα που αυτά φιλοξενούν. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο λιμνοθαλάσσιο περιβάλλον, ως ένα από τα πιο παραγωγικά οικοσυστήματα της Μεσογείου, καθώς και στους οργανισμούς που το κατοικούν, όπως η ορνιθοπανίδα, η ιχθυοπανίδα και οι βενθικοί οργανισμοί. Παράλληλα, οι μαθητές ενημερώθηκαν για τους φυσικοχημικούς παράγοντες (θερμοκρασία, αλατότητα, pH, οξυγόνο) που επηρεάζουν τη ζωή στους υγροτόπους, καθώς και για τις περιβαλλοντικές απειλές, όπως η ρύπανση, η κλιματική αλλαγή και η υποβάθμιση των υδάτων.
Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε εκπαιδευτική επίσκεψη στο Κέντρο Πληροφόρησης του Δέλτα Έβρου, όπου οι μαθητές συμμετείχαν σε οργανωμένο πρόγραμμα περιβαλλοντικής ενημέρωσης. Μέσα από διαδραστικές εφαρμογές, οπτικοακουστικό υλικό, τρισδιάστατες απεικονίσεις και παρατήρηση εκθεμάτων, απέκτησαν μια ολοκληρωμένη εικόνα για τη λειτουργία και τη σημασία του οικοσυστήματος. Η εμπειρία αυτή ενισχύθηκε με επιτόπια επίσκεψη στη λιμνοθάλασσα Δράνα, όπου οι μαθητές παρατήρησαν είδη πουλιών με τη χρήση τηλεσκοπίων και κιαλιών, κατέγραψαν δεδομένα και φωτογράφισαν στοιχεία της χλωρίδας και της πανίδας.
Στο πλαίσιο της ερευνητικής διαδικασίας, υλοποιήθηκε συνεργασία με το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Οι μαθητές εκπαιδεύτηκαν στη χρήση επιστημονικού εξοπλισμού και πραγματοποίησαν δειγματοληψία ιζήματος από τον πυθμένα της λιμνοθάλασσας, συλλέγοντας επιβενθικούς και ενδοβενθικούς οργανισμούς. Παράλληλα, προχώρησαν σε μετρήσεις φυσικοχημικών παραμέτρων του νερού στο πεδίο. Τα δείγματα μεταφέρθηκαν στο Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Έρευνας και Εκπαίδευσης του Παιδαγωγικού Tμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Δ.Π.Θ., όπου ταξινομήθηκαν, καταγράφηκαν και αναλύθηκαν με τη χρήση στερεοσκοπικού μικροσκοπίου, ενώ τα δεδομένα αποτυπώθηκαν σε πίνακες και γραφήματα, οδηγώντας σε εξαγωγή συμπερασμάτων.
Παράλληλα με τις ερευνητικές δράσεις, οι μαθητές ανέπτυξαν δράσεις ευαισθητοποίησης και διάχυσης των αποτελεσμάτων. Δημιούργησαν ενημερωτικό βίντεο για την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων, το οποίο προβλήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του σχολείου και μετέδωσαν στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του τοπικού τηλεοπτικού σταθμό ΘράκηΝετ τη δράση τους αναλαμβάνοντας τον ρόλο των δημοσιογράφων, προκειμένου να ενημερώσουν και να ευαισθητοποιήσουν την τοπική κοινωνία για την προστασία του ποταμού Έβρου και του Δέλτα του. Αξίζει να σημειωθεί ότι η τοπική εφημερίδα «Ελεύθερη Θράκη» έκανε μεγάλο αφιέρωμα για αυτή τη δράση των μαθητών. Επιπλέον, συμμετείχαν σε ημερίδα για την ανακύκλωση και την κλιματική κρίση, αντλώντας ερεθίσματα για περαιτέρω δράσεις.
Η ολοκλήρωση του προγράμματος συνοδεύτηκε από τη συμμετοχή των μαθητών στο 3ο Μαθητικό Περιβαλλοντικό Συνέδριο με τίτλο “Ιστορική Μνήμη και Πράσινη Μετάβαση: Περιβάλλον και Αειφορία σε Κωνσταντινούπολη και Θεσσαλονίκη”, του Εθνικού Εκπαιδευτικού Δικτύου Δράσης “Κωνσταντινούπολη-Θεσσαλονίκη, Μια Εκπαιδευτική Συνύπαρξη- Πολίτες της Πόλης, Έλληνες της Οικουμένης”, που διεξήχθη στο Ζωγράφειο Λύκειο στην Κωνσταντινούπολη στις 28 Μαρτίου. Εκεί παρουσίασαν τις δράσεις τους μέσα από πολυτροπική προσέγγιση που περιλάμβανε ψηφιακή παρουσίαση, καλλιτεχνικά και μουσικοχορευτικά δρώμενα, αναδεικνύοντας τη σύνδεση περιβάλλοντος και πολιτισμού. Συνολικά, το πρόγραμμα αποτέλεσε μια ολοκληρωμένη εκπαιδευτική εμπειρία, που συνέδεσε τη γνώση με την πράξη και ενίσχυσε ουσιαστικά την περιβαλλοντική συνείδηση των μαθητών.
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τη Μονάδα Διαχείρισης Εθνικών Πάρκων Δέλτα Έβρου και Δαδιάς του ΟΦΥΠΕΚΑ, καθώς και με το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Ιδιαίτερη συμβολή είχαν ο κ. Αθανάσιος Μόγιας, Αναπληρωτής Καθηγητής Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευσης για την Αειφορία και η κ. Μπουμπόναρη Θεοδώρα, μέλος του Εργαστηριακού Διδακτικού Προσωπικού (ΕΔΙΠ), του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Δ.Π.Θ. Επιπλέον, υπήρξε συνεργασία με τοπικά μέσα ενημέρωσης, τηλεοπτικός στταθμός ΘράκηΝετ και εφημερίδα «Ελεύθερη Θράκη», για τη διάχυση των δράσεων, ενισχύοντας τη σύνδεση σχολείου και κοινωνίας. Τέλος, υπήρξε συνεργασία με το Εθνικό Εκπαιδευτικό Δίκτυο Δράσης “Κωνσταντινούπολη-Θεσσαλονίκη, Μια Εκπαιδευτική Συνύπαρξη- Πολίτες της Πόλης, Έλληνες της Οικουμένης”, που συντονίζουν οι Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Θεσσαλονίκης και το Ζωγράφειο Λύκειο της Κωνσταντινούπολης, όπου διεξήχθη το Συνέδριο, στο οποίο παρουσιάσαμε τις δράσεις μας, ευαισθητοποιώντας το κοινό για την προστασία των υγροτόπων.
