6ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ

Το έργο συνδέει πολιτισμό, περιβάλλον και τεχνολογία μέσω μιας ολοκληρωμένης STEAM & Project-Based Learning προσέγγισης. Οι μαθητές του 6ου ΓΕΛ Λάρισας λειτουργούν ως «επιστήμονες-πολίτες», αναλύοντας πρωτογενείς πηγές στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, χαρτογραφώντας ιστορικά τοπόσημα και μελετώντας την κλιματική ανθεκτικότητα των αρχαίων θεάτρων Λάρισας και Βουθρωτού. Η εγκατάσταση αισθητήρων PurpleAir Flex και η χρήση ψηφιακής πλατφόρμας ArcGIS StoryMap δημιουργούν ζωντανή βάση δεδομένων που συνδέει μαθητές, κοινότητα και διεθνείς συνεργάτες. Το έργο αξιοποιεί διασχολικές και διασυνοριακές συνεργασίες, ενώ τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στο 13ο Μαθητικό Συνέδριο, σε τοπικά infographics και online. Η δράση δεν ολοκληρώνεται με την υποβολή, η συνεχής παρακολούθηση περιβαλλοντικών δεδομένων και η ψηφιακή χαρτογράφηση εξασφαλίζουν βιωσιμότητα και δυνατότητα επέκτασης σε άλλα μνημεία. Το έργο αποδεικνύει ότι η προστασία του πολιτισμού και του περιβάλλοντος μπορεί να γίνει μαθησιακή εμπειρία υψηλής κοινωνικής και επιστημονικής αξίας.  

Ειδικότερα, αποτελεί μια πρότυπη πρακτική «συμμαχίας» μεταξύ της σχολικής κοινότητας και κορυφαίων επιστημονικών και πολιτιστικών φορέων. Με την επιστημονική καθοδήγηση του Κ.Ε.ΠΕ.Α. Ελασσόνας, σχεδιάσαμε «Διαδρομές Πολιτισμού και Φύσης» που συνδέουν το περιβάλλον με την ιστορία μας. Στόχος μας είναι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Λάρισας από την κλιματική κρίση, μέσα από μια δομημένη πορεία έξι σταδίων. Η αρχή έγινε με την τεκμηρίωση της αξίας του μνημείου μέσω της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, ενώ η στενή συνεργασία με το Διάζωμα και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λάρισας εξασφάλισε τη σύνδεση της εκπαίδευσης με τους θεσμούς.Το κρισιμότερο βήμα είναι η εγκατάσταση του σταθμού μέτρησης ρύπανσης PurpleAir Flex (προσφορά της Κλιματικής Ακαδημίας ΕΚΠΑ), που μετατρέπει το σχολείο σε δημόσιο κόμβο δεδομένων. Η δράση αποκτά διεθνή χαρακτήρα μέσω της συνεργασίας με το 4ο ΓΕΛ Αλεξανδρούπολης και το Ελληνικό Σχολείο Αργυροκάστρου "Πνοή Αγάπης", μελετώντας την κλιματική ανθεκτικότητα του Βουθρωτού (UNESCO) μέσω ενός «ψηφιακού καθρέφτη» 7 σταθμών.Η ψηφιακή γεωαφήγηση στο ArcGIS StoryMap και η ανάδειξη της θεραπευτικής αξίας του θεάτρου υπενθυμίζουν ότι η βιωσιμότητα των μνημείων είναι ταυτόχρονα και βιωσιμότητα της ψυχικής υγείας της κοινότητας. Το επιστέγασμα της προσπάθειας είναι η συμμετοχή μας στο 13ο Μαθητικό Συνέδριο «Μαθαίνω & Παρουσιάζω τον Πολιτισμό του τόπου μου» (05-06/05/2026) στη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας, στο πλαίσιο του Διεθνούς Θεματικού Δικτύου «Τα παιδιά πρεσβευτές του τόπου τους», όπου οι μαθητές μας θα παρουσιάσουν δια ζώσης τα αποτελέσματα της έρευνάς τους.Η συνεργασία με επιστημονικούς και πολιτιστικούς φορείς θα συνεχιστεί με στόχο την επέκταση της παρακολούθησης και σε άλλα τοπόσημα πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στάδια Έρευνας & Δράσης Μαθητών

• Στάδιο 1: Ιστορική Έρευνα & Τεκμηρίωση Αξιοποιώντας τους ψηφιοποιημένους θησαυρούς της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, οι μαθητές μελέτησαν σπάνιους χάρτες και περιηγητικά κείμενα. Στόχος ήταν η πρωτογενής σύνθεση δεδομένων για την ιστορική διαδρομή του Πηνειού και της Λάρισας, συνδέοντας το παρελθόν με τη σύγχρονη πραγματικότητα.
• Στάδιο 2: Έρευνα Πεδίου & Χαρτογράφηση Δεσμών (Λάρισα & Βουθρωτό) Πραγματοποιήθηκε επιτόπια μελέτη στο Αρχαίο Θέατρο Λάρισας και σε ιστορικά τοπόσημα. Με την καθοδήγηση του Κ.Ε.ΠΕ.Α. Ελασσόνας, οι μαθητές χαρτογράφησαν τις «Διαδρομές Πολιτισμού και Φύσης», εντοπίζοντας 7 στρατηγικούς σταθμούς (Ακρόπολη, Θέατρο, Λουτρά, Ασκληπιείο, Κανάλι/Ποτάμι, Βασιλική, Μουσείο). Αυτά τα σημεία αποτελούν τους ισχυρούς δεσμούς ανάμεσα στα δύο μνημεία Λάρισας και Βουθρωτού, επιτρέποντας τη συγκριτική μελέτη της κλιματικής τους ανθεκτικότητας.
• Στάδιο 3: Διαβούλευση με Ειδικούς (Σωματείο ΔΙΑΖΩΜΑ) Οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με τους ειδικούς του Διαζώματος. Μέσα από τη δράση «Υιοθεσία αρχαίων θεάτρων», ενημερώθηκαν για τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη σημασία της κοινωνικής συμμετοχής στην προστασία των μνημείων.
• Στάδιο 4: Κλιματική Επιτήρηση (Κλιματική Ακαδημία ΕΚΠΑ) Η έρευνα έγινε «εργαστηριακή». Με τη χρήση του αισθητήρα PurpleAir Flex και δορυφορικών εικόνων, οι μαθητές παρακολούθησαν τους ατμοσφαιρικούς ρύπους και κλιματικά μοντέλα, μελετώντας πόσο ευάλωτα είναι τα αρχαία θέατρα στην κλιματική αλλαγή.
• Στάδιο 5: Διασυνοριακή Έρευνα Πεδίου (Βουθρωτό, Αλβανία) Η μελέτη επεκτάθηκε στο Βουθρωτό. Σε συνεργασία με το σχολείο «Πνοή Αγάπης» στο Αργυρόκαστρο, πραγματοποιήθηκε συγκριτική μελέτη ανάμεσα στα δύο θέατρα, εστιάζοντας στις κοινές περιβαλλοντικές προκλήσεις και την επίδραση του υδάτινου στοιχείου στους 7 κοινούς σταθμούς.
• Στάδιο 6: Ψηφιακή Γεωαφήγηση, Διάχυση & Αξιολόγηση Στο τελικό στάδιο, όλο το υλικό ενσωματώθηκε στο ArcGIS StoryMap, ενώ παράλληλα υλοποιήθηκε η στρατηγική διάχυσης (infographic στο σχολείο, αναρτήσεις, συμμετοχή στο 13ο Μαθητικό Συνέδριο). Η δράση ολοκληρώθηκε με την ποσοτική και ποιοτική αξιολόγηση (ερωτηματολόγια, ανάλυση δεδομένων PurpleAir, portfolio εργασιών), επιβεβαιώνοντας την ενδυνάμωση των μαθητών ως ενεργών «Πρεσβευτών» του πολιτισμού και του κλίματος.
• Η δράση δεν ολοκληρώνεται με το πέρας του προγράμματος, αλλά συνεχίζεται ως μια μόνιμη εκπαιδευτική πρακτική περιβαλλοντικής παρακολούθησης. Ο αισθητήρας ποιότητας αέρα PurpleAir παραμένει ενεργός ως δημόσιος κόμβος δεδομένων για τη σχολική και τοπική κοινότητα, ενώ η ψηφιακή χαρτογράφηση των τοποσήμων θα εμπλουτίζεται από επόμενες μαθητικές ομάδες, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα και τη διαχρονική αξία του έργου, καθώς τα δεδομένα που συλλέχθηκαν από τον αισθητήρα PurpleAir ανέδειξαν τη σημασία της συνεχούς παρακολούθησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε περιοχές πολιτιστικού ενδιαφέροντος, επιβεβαιώνοντας ότι οι περιβαλλοντικές πιέσεις αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για τη μακροχρόνια προστασία των αρχαίων θεάτρων.

Η καινοτομία της δράσης έγκειται στην εσωτερική σύμπραξη των προγραμμάτων Πολιτιστικών και Περιβαλλοντικών Δραστηριοτήτων του σχολείου μας, επιτρέποντας στους μαθητές να προσεγγίσουν το μνημείο όχι μόνο ως ιστορικό κατάλοιπο και πολιτιστικό απόθεμα, αλλά ως έναν ζωντανό οργανισμό που απειλείται από την κλιματική κρίση και χρήζει ψηφιακής προστασίας.

• Διεθνές Θεματικό Δίκτυο «Τα παιδιά πρεσβευτές του τόπου τους» (Συντονιστικός φορέας: Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας).
• Κ.Ε.ΠΕ.Α. Ελασσόνας: Επιστημονική καθοδήγηση για τις «Διαδρομές Πολιτισμού και Φύσης» στην πόλη της Λάρισας.
• Κλιματική Ακαδημία (ΕΚΠΑ): Παροχή αισθητήρα PurpleAir και επιστημονική εποπτεία.
• Γεννάδειος Βιβλιοθήκη: Ιστορική τεκμηρίωση και αρχειακό υλικό.
• Σωματείο «ΔΙΑΖΩΜΑ»: Συμμετοχή στο εκπαιδευτικό [ρόγραμμα «Υιοθεσία αρχαίων θεάτρων. Μαθητές ξεναγούν μαθητές στα αρχαία θέατρα» του Σωματείου ΔΙΑΖΩΜΑ για ενημέρωση για την προστασία των μνημείων και την αξία της ενεργού πολιτειότητας.
• Εφορεία Αρχαιοτήτων Λάρισας: Υποστήριξη έρευνας πεδίου.
• 4ο ΓΕΛ Αλεξανδρούπολης & Ελληνικό Σχολείο Αργυροκάστρου "Πνοή Αγάπης": Διασχολική σύμπραξη.
• Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας - Μουσείο Γ.Ι. Κατσίγρα: Φιλοξενία παρουσίασης και δράσεων.