1ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΙΛΙΟΥ

Προϋποθέσεις μάθησης μαθητών (γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικο-πολιτισμικές, ψηφιακές):

 Σύμφωνα με τη θεωρία του εποικοδομητισμού, οι μαθητές οικοδομούν τη νέα γνώση πάνω σε προϋπάρχουσες εμπειρίες. Σύμφωνα με τον Piaget (1970), τα παιδιά οικοδομούν τη γνώση μέσα από την ενεργή αλληλεπίδραση με το περιβάλλον. Η εποικοδομητική προσέγγιση έχει ως βασικό άξονα την ενεργό συμμετοχή του υποκειμένου στην οικοδόμηση της γνώσης. Σύμφωνα με αυτή, η γνώση δεν δίδεται έτοιμη αλλά οικοδομείται από τον μαθητή μέσα από αλληλεπίδραση με τον κόσμο. Σύμφωνα με τη θεωρία επεξεργασίας της πληροφορίας η διδασκαλία επικεντρώνεται στον τρόπο που το άτομο ερμηνεύει και επεξεργάζεται τη νέα πληροφορία. Τα τεχνολογικά εργαλεία μπορούν να βοηθήσουν το μαθητή στο να οργανώνει και να αναπαριστά τη γνώση μέσα από σχήματα ή μοτίβα.(Πανέτσος, & Κατσίρης, 2009).

Ο Vygotsky (1978) υπογραμμίζει τη σημασία της κοινωνικής αλληλεπίδρασης και της διαμεσολάβησης του ενήλικα στη μάθηση.

Στο στάδιο αυτό, οι μαθητές διαθέτουν «αποσπασματικές γνώσεις» για την ανακύκλωση, τις οποίες το σενάριο στοχεύει να μετατρέψει σε «συστημική κατανόηση» της μείωσης του περιβαλλοντικού αποτυπώματος (Φλογαϊτη, 2006).

Η UNESCO (2017) τονίζει ότι η ΕΑΑ πρέπει να ξεκινά από την προσχολική ηλικία, καλλιεργώντας στάσεις υπευθυνότητας, συνεργασίας και κοινωνικής προσφοράς.

1.Σκοπός του εκπαιδευτικού σεναρίου

 Σκοπός

Ο Σκοπός του σεναρίου είναι η καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης και κοινωνικής υπευθυνότητας μέσω της κατανόησης της ανακύκλωσης πλαστικών καπακιών και της σύνδεσής της με την κοινωνική προσφορά, σύμφωνα με τις αρχές της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη (UNESCO, 2017& ΙΕΠ, 2021).

Η ευαισθητοποίηση των μαθητών/τριών σε θέματα που σχετίζονται με το σεβασμό , την αποδοχή των ατόμων με αναπηρία μέσω διαδραστικών και δημιουργικών δραστηριοτήτων. Τα παιδιά μαθαίνουν το σεβασμό στη διαφορετικότητα μέσα από παιχνίδια, κατασκευές και άλλες βιωματικές εμπειρίες. Στη συνέχεια συμμετέχουν σε πρακτικές δράσεις όπως  η συλλογή καπακιών. Η συλλογή τους τα οδηγεί σε μια βιωματική εμπειρία καθώς και στη γνώση πως μπορεί να είναι η καθημερινή ζωή ενός ανάπηρου, πως οι υπόλοιποι άνθρωποι κάνουμε τη ζωή τους δύσκολη είτε από αδιαφορία είτε από άγνοια.  Η δράση ενθαρρύνει τα παιδιά να γίνουν υπεύθυνοι πολίτες ενώ παράλληλα ενσωματώνει τη δημιουργικότητα και την καινοτομία ως εργαλεία για τη μάθηση και την κοινωνική ευαισθητοποίηση.

 Επίσης, και η μετάβαση από την απλή ανακύκλωση στην έννοια της Κυκλικής Οικονομίας , όπου το «απόρριμμα» (καπάκι) μετατρέπεται σε «πόρο» (πρώτη ύλη/κοινωνικό αγαθό).

Γνώσεις

• Να αναγνωρίζουν τη διαφορά μεταξύ βιοδιασπώμενων και μη βιοδιασπώμενων υλικών (πλαστικό) και να κατανοούν την έννοια της διαλογής στην πηγή
• Αναγνώριση υλικών (πλαστικό) και κατανόηση της ανάγκης ανακύκλωσης Κατανόηση της έννοιας της κυκλικής οικονομίας.
• Εξοικείωση με τη διαδικασία συλλογής καπακιών για κοινωνικό σκοπό.

Δεξιότητες

• Ταξινόμηση και ομαδοποίηση αντικειμένων
• Να ενισχύσουν τις γνώσεις τους στο λογισμικό, που θα χρησιμοποιηθεί στις δραστηριότητες.  
• Να ενθαρρύνονται να αναγνωρίζουν τον υπολογιστή ως χρήσιμο εργαλείο για τον άνθρωπο.
• Να χρησιμοποιηθεί η τηλεόραση ως διαδραστικός πίνακας και συνεργατικό εργαλείο για τη δημιουργία του Εννοιολογικού χάρτη
• Να ακολουθούν κανόνες οι οποίοι έχουν τεθεί από την αρχή της δραστηριότητας
• Να συνεργάζονται και να αλληλεπιδρούν.
• Να συμμετέχουν σε διάλογο, να εκφράζουν τις απόψεις τους ελεύθερα και να σέβονται τις διαφορετικές απόψεις των υπολοίπων

Στάσεις

• Ανάπτυξη οικολογικής υπευθυνότητας
• Ενίσχυση ενσυναίσθησης και κοινωνικής προσφοράς. Υιοθέτηση της ενσυναίσθησης και της κοινωνικής αλληλεγγύης (συλλογή καπακιών για αναπηρικά αμαξίδια), συνδέοντας την περιβαλλοντική δράση με τον ανθρωπισμό
• Υιοθέτηση θετικών περιβαλλοντικών συνηθειών.
• Να προσδιορίσουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα Αμεα στις μετακινήσεις τους
• Να συνεργάζονται σε ομάδες για την υλοποίηση κοινών δράσεων.
• Να επικοινωνούν τις γνώσεις τους για θέματα σεβασμού και αποδοχής των Αμεα στην οικογένεια.
• Να καλλιεργηθεί η αξία της ενεργού συμμετοχής και της συνεργασίας για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής

2. Εκπαιδευτική/ές στρατηγική/ές

• Το σενάριο υιοθετεί τη Μέθοδο Project, ομαδοσυνεργατική και τη Διερευνητική Μάθηση
• Η διδακτική προσέγγιση με ΤΠΕ ενσωματώνει τις νέες τεχνολογίες στη διδακτική πράξη όπως η χρήση λογισμικού, διαδραστικών εργαλείων ώστε να ενισχυθεί η μάθηση, η ενεργός συμμετοχή και η διερευνητική δραστηριότητα. Οι ΤΠΕ δεν είναι αυτοσκοπός αλλά μέσο για την υλοποίηση σύγχρονων παιδαγωγικών στρατηγικών.
• Η συγκεκριμένες δραστηριότητες εντάσσονταιται σε ένα μαθησιακό περιβάλλον όπου οι ΤΠΕ χρησιμοποιούνται ως εργαλείο διερεύνησης, αναπαράστασης και δημιουργίας. Σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (2021), ο ρόλος της τεχνολογίας στο Νηπιαγωγείο είναι υποστηρικτικός, παιγνιώδης και δημιουργικός, ενισχύοντας τη συμμετοχή των παιδιών και τη σύνδεση των εμπειριών τους με πολλαπλές αναπαραστάσεις.

3. Ετοιμασία υλικών - χώρου

• Υλικοτεχνική υποδομή:

Υπολογιστής, ηχεία, τηλεόραση ( η οποία λειτουργεί ως βιντεοπροβολέας), σύνδεση στο διαδίκτυο, καπάκια διαφορων μεγεθών και χρωμάτων, χαρτιά μαρκαδόρους, χρώματα.

• Οργάνωση της Τάξης

Η τάξη του Νηπιαγωγείου διαμορφώνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να εξυπηρετείται η ατομική και ομαδοσυνεργατική εργασία των μαθητών Κυρίαρχη γωνιά για τις δραστηριότητες είναι η γωνιά της παρεούλας όπου βρίσκεται ο ηλεκτρονικός υπολογιστής για την άμεση πρόσβαση σε αυτόν. Η διαμόρφωση ενός τέτοιου περιβάλλοντος βοηθά τους μαθητές  να αλληλοβοηθούνται και να αλληλοϋποστηρίζονται παρέχοντας ταυτόχρονα αμοιβαία αλληλοτροφοδότηση για την ατομική και την ομαδική τους απόδοση.( Οικονόμου, 2008). Καθώς οι ΤΠΕ αποτελούν ένα ισχυρό εργαλείο για τη συλλογή, επεξεργασία και την ανάπτυξη νέων μορφών επικοινωνίας. Η εκπαιδευτική τους χρήση δημιουργεί ένα περιβάλλον μάθησης περισσότερο ελκυστικό. Οι μαθητές  συμμετέχουν ενεργά στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσα σε ένα διαδραστικό περιβάλλον, καθιστώντας τους δημιουργούς της πληροφορίας  και της γνώσης(Πανέτσος, & Κατσίρης, 2009)

Ο ρόλος της εκπαιδευτικού, είναι βοηθητικός, ενθαρρυντικός και καθοδηγητικός, όταν αυτό είναι απαραίτητο σε όλη την διάρκεια των δραστηριοτήτων Η εκπαιδευτικός έχει δημιουργήσει στην τάξη περιστάσεις συνεργατικής μάθησης ανάμεσα σε ομάδες με διαφορετικά επίπεδα ικανότητας. Παράλληλα είναι συντονιστής των μαθησιακών δραστηριοτήτων, οργανωτική αποβλέποντας στη δημιουργία και τη ρύθμιση του κοινωνικού περιβάλλοντος που μπορεί να διαπαιδαγωγήσει τα παιδιά. Πρόκειται για μία επικοινωνιακή σχέση που χαρακτηρίζεται από ισότιμη ανταλλαγή απόψεων που βοηθά την ομάδα να διαμορφώσει μια τελική άποψη και να προβεί στη λήψη αποφάσεων σχετικών με τις δράσεις.(Χρυσαφίδης, 2003).

4. Δράσεις

 Συνεργασία με γονείς: Ενημέρωση των γονέων για τη δράση και
ενθάρρυνση της συμμετοχής τους. Η εκπαιδευτικός
στέλνει μια επιστολή  μέσω email στους γονείς, ζητώντας τους να μαζεύουν τα καπάκια από το σπίτι για την τάξη και να συμμετέχουν με αυτό τον τρόπο
σε μια κοινή δράση ανακύκλωσης και κοινωνικής αλληλεγγύης.

4.1. Διδακτικές Ενέργειες - Δραστηριότητες:

Η εκπαιδευτικός υιοθετεί τον ρόλο του διαμεσολαβητή. Χρησιμοποιεί την ψηφιακή αφήγηση με το λογισμικό Voki για να μεταφέρει το πρόβλημα από το αφηρημένο στο συγκεκριμένο.  Επιστρατεύει την τεχνική της προσωποποίησης και της ψηφιακής αφήγησης.  Εισάγει τον «Ρεπόρτερ Ρόλι» (Voki) ως εξωτερικό εμπειρογνώμονα που θέτει το πρόβλημα, δημιουργώντας μια αυθεντική περίσταση μάθησης.

 «Ο Ρεπόρτερ Ρόλι»

https://tinyurl.com/2acu3mmw,

Ο ψηφιακός ήρωας απευθύνεται ονομαστικά στην τάξη, θέτοντας το πρόβλημα των πλαστικών απορριμμάτων. Στη διάρκεια της παρουσίασης του προβλήματος η εκπαιδευτικός σταματα το νοκι για να απαντουν οι μαθητές στις ερωτήσεις του Ρεπόρτερ.

 Στη συνέχεια, η εκπαιδευτικός παρουσιάζει τη φυσική κούτα «Καπακούλα», προσωποποιώντας την ως ένα έμψυχο ον  που «πεινάει», για να δημιουργήσει συναισθηματική σύνδεση, διεγείροντας το ενδιαφέρον των μαθητών

Η εισαγωγή της «Καπακούλας» στοχεύει στη συναισθηματική εμπλοκή Θέτει ερωτήματα στρατηγικής: «Η κ. Καπακούλα θέλει να φάει. Τι μπορούμε να την ταίσουμε; Τι θα συμβεί αν η Καπακούλα μείνει νηστική;» ή «Γιατί δεν μπορεί να φάει χαρτιά;».

Οι μαθητές λειτουργούν ως ερευνητές. Συμμετέχουν σε καταιγισμό ιδεών, εκφράζοντας τις πρότερες αντιλήψεις τους. Μέσα από τη συζήτηση, βιώνουν τη γνωστική σύγκρουση όταν συνειδητοποιούν ότι τα πλαστικά καπάκια, που μέχρι χθες ήταν «σκουπίδια», σήμερα έχουν αξία.

4.2.Διδακτικές Ενέργειες - Δραστηριότητες:

Η Νηπιαγωγός λειτουργεί ως διευκολυντής. Ο καταιγισμός των ιδεών των μαθητών καταγράφονται από την εκπαιδευτικό στον μαυροπίνακα. Στη συνέχεια βοηθά τους μαθητές να φτιάξουν την ιδεοθύελλα μεσω του λογισμικού goggle it .Μετατρεπονται οι προφορικές ιδέες των μαθητών σε ψηφιακά δεδομένα. Η εκπαιδευτικός  καθοδηγεί τη  xρήση του διαδραστικού περιβάλλοντος.

Οι μαθητές αναπτύσσουν δεξιότητες ψηφιακού γραμματισμού. Χρησιμοποιούν το λογισμικό goggle στον υπόλογιστή για να περάσουν τις ιδέες τους. Εδώ η μάθηση γίνεται «ορατή», καθώς η σωστή ή λανθασμένη κίνηση στην οθόνη προσφέρει άμεση ανατροφοδότηση  ενισχύοντας την αυτορρύθμισή τους.

4.3.Διδακτικές Ενέργειες - Δραστηριότητες:

Η εκπαιδευτικός αξιοποιεί την πολυτροπικότητα (βίντεο, ήχος, εικόνα). Προβολή βίντεο από το YouTube που δείχνει τη διαδρομή του καπακιού μέχρι το αναπηρικό αμαξίδιο. Η εκπαιδευτικός  συντονίζει τη συζήτηση, εστιάζοντας στις έννοιες της ανακύκλωσης , της κοινωνικής προσφοράς (μετατροπή σε αμαξίδιο) και σταματά τη ροή σε κρίσιμα σημεία και θέτει ερωτήματα κριτικής σκέψης στους μαθητές όπως: «Γιατί το καπάκι βοηθάει κάποιον να μπορεί να μετακινηθεί;».

Βιντεο 1

«Μαζεύω καπάκια- Δινω ελπίδα»

https://www.youtube.com/watch?v=xJSL_iDK_cI,

Βιντεο 2

«Καπάκια-αναπηρικό αμαξίδιο-Παμάκ»

https://www.youtube.com/watch?v=AT08UeRsKnM,

Οι μαθητές λειτουργούν ως κριτικοί θεατές. Επεξεργάζονται το οπτικοακουστικό υλικό και συνδέουν την περιβαλλοντική δράση με τον ανθρωπισμό. Αναπτύσσουν ενσυναίσθηση, αντιλαμβανόμενοι τις δυσκολίες κινητικότητας των Αμεα και τον δικό τους ρόλο ως ενεργοί πολίτες που μπορούν να βοηθήσουν.

4.4. Διδακτικές Ενέργειες - Δραστηριότητες:

Η εκπαιδευτικός οργανώνει το «Εργαστήρι της Καπακούλας». Μετατρέπεται σε επόπτης, θέτοντας κλιμακούμενης δυσκολίας δοκιμασίες (π.χ. ταξινόμηση ανά χρώμα, ανά μέγεθος και καταμέτρηση). Ετσι, η εκπαιδευτικός αδειάζει ένα μεγάλο δοχείο με ανάμεικτα σε χρώματα και μεγέθη καπάκια στο κέντρο της τάξης. Οργανώνει σταθμούς εργασίας με  πλαστικούς δίσκους διαφορετικών χρωμάτων και δίνει το σύνθημα: «Η Καπακούλα θέλει σήμερα μόνο τα κόκκινα ή κίτρινα ή μπλε κ.λ.π.».

Οι μαθητές εργάζονται συνεργατικά. Εμπλέκουν τις αισθήσεις τους (αφή, όραση) για να πραγματοποιήσουν φυσική διαλογή. Συνεργάζονται για να μετρήσουν πόσα καπάκια μάζεψαν και στο τέλος τα ρίχνουν στο στόμα της κ. Καπακούλας. Η δραστηριότητα αυτή ενισχύει τις προ-μαθηματικές έννοιες και τη λεπτή κινητικότητα, ενώ ταυτόχρονα καλλιεργεί το πνεύμα της ομάδικότητας.

4.5. Διδακτικές Ενέργειες - Δραστηριότητες:

Η εκπαιδευτικός χρησιμοποιεί την πολυτροπικότητα για την προβολή συγκεκριμένης ταινίας μικρού μήκους  από το Youtube, προκειμένου να καλλιεργήσει την ενσυναίσθηση, την αποδοχή της διαφορετικότητας και τη συμπερίληψη. Κατά τη διάρκεια της προβολής γίνονται παύσεις για συζήτηση και παρατήρηση θέτοντας ερωτήματα όπως; «Τι δυσκολεύει τον Νικόλα; Εχετε γνωρίσει κάποιον που κάνει τα πράγματα διαφορετικά σε σχέση με εσάς; Τι θα έκανες για να νιώσει καλύτερα ο Νικόλας;»

Ο Νικόλας ένα αλλιώτικο αγόρι

https://www.youtube.com/watch?v=1lEre31n2iY&t=20s,

Οι μαθητές λειτουργούν ως κριτικοί θεατές. Στη συνέχεια ο κάθε μαθητής παίρνει  μία κόλλα Α4 και ζωγραφίζει «Τι θα έκανα για να βοηθήσω το Νικόλα». Η δραστηριότητα αυτή βοηθά τα παιδιά να σκεφτούν τρόπους υποστήριξης και καλλιεργούν την ενσυναίσθηση.

4.6. Διδακτικές Ενέργειες - Δραστηριότητες:

Οι μαθητές ζωγραφίζουν προσκλήσεις για τους γονείς για να έρθουν στο σχολείο και να τους δείξουν την κα. Καπακούλα και την ποσότητα των καπακιών που μάζεψαν με τη δική τους βοήθεια. Τέλος, ζητούν από τους γονείς να συμβάλλουν στη μεταφορά τους στην εταιρεία της μεταφορικής για να ταξιδέψουν τα καπάκια στο σύλλογο παραπληγικών Ν. Πέλλας όπως ήταν ο αρχικός τους στόχους για την αγορά αμαξίδιου.

Με: Γονείς, εταιρεία μεταφορική, Σύλλογος παραπληγικών Ν. Πέλλας