Φτιάχνοντας τους Βοηθούς της Φύσης: Ένα Πρόγραμμα STEM για τους Επικονιαστές

menu
Εφαρμοσμένα σενάρια/καινοτόμα προγράμματα

Η δράση υλοποιήθηκε από μαθητές και μαθήτριες της 2ας τάξης. Σε αυτή τη βιωματική ενότητα μηχανικής, οι μαθητές/τριες ήρθαν σε επαφή με μια προβληματική κατάσταση που συνδέεται με την καθημερινότητά τους, μέσα από μια ιστορία που στόχο είχε να τους εμπλέξει συναισθηματικά και να τους κινητοποιήσει.
Οι μαθητές/τριες προβληματίστηκαν σχετικά με το πώς το σχήμα, το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά ενός αντικειμένου ή ενός ζωντανού οργανισμού καθορίζουν τις ιδιότητές του και τον τρόπο λειτουργίας του.
Έμαθαν για τη σχέση αμοιβαίου οφέλους μεταξύ των ανθοφόρων φυτών και των επικονιαστών τους. Μελέτησαν τα χαρακτηριστικά των ανθών της κολοκύθας και των επικονιαστών, ώστε να κατανοήσουν πώς οι δομές τους αλληλεπιδρούν και επιτρέπουν την επικονίαση.
Στη συνέχεια, εφάρμοσαν αυτές τις γνώσεις για να επιλέξουν κατάλληλα υλικά για τους χειροκίνητους επικονιαστές τους, έχοντας στο νου ότι τα χνουδωτά πόδια και το μικρό μέγεθος της μέλισσας την καθιστούν αποτελεσματικό επικονιαστή για τα άνθη της κολοκύθας.
Για να πετύχουν τον στόχο, εργάστηκαν σε ζευγάρια και χρησιμοποίησαν τη Διαδικασία Μηχανικού Σχεδιασμού (Engineering Design Process) για να σχεδιάσουν έναν χειροκίνητο επικονιαστή ικανό να μεταφέρει τη γύρη από το ένα άνθος στο άλλο.
Οι μαθητές ανέπτυξαν γνώσεις σχετικά με το γιατί η επικονίαση είναι σημαντική και πώς οι μέλισσες επικονιάζουν τα λουλούδια. Αξιοποιώντας αυτές τις γνώσεις, καθώς και όσα έμαθαν για τις ιδιότητες των υλικών, φαντάστηκαν, σχεδίασαν και δημιούργησαν μοναδικές λύσεις στο πρόβλημα.
Στη συνέχεια, δοκίμασαν και βελτίωσαν τις κατασκευές τους. Στο τέλος, παρουσίασαν το έργο τους στην ολομέλεια της τάξης.
Η επικονίαση είναι ένα σύνθετο θέμα για τα παιδιά. Γι’ αυτό η συγκεκριμένη ενότητα εισάγει βασικές εμπειρίες και κατανοήσεις γύρω από αυτό. Σε αυτή την ενότητα YES, οι μαθητές έμαθαν για το πρόβλημα που προκαλείται από τη μείωση των φυσικών επικονιαστών.
Ανέλαβαν τον ρόλο γεωργικών μηχανικών και σχεδίασαν έναν χειροκίνητο επικονιαστή που μπορεί να μεταφέρει τη γύρη από ένα πρότυπο άνθος σε ένα άλλο.
Οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με τη βασική ακολουθία των σταδίων της διαδικασίας επικονίασης, η οποία είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη φρούτων και λαχανικών. Εξέτασαν τι συμβαίνει όταν κάποιο από αυτά τα στάδια δεν πραγματοποιηθεί.
Έμαθαν επίσης για τις απειλές που αντιμετωπίζει ο πληθυσμός των μελισσών και εξέτασαν τα αίτια και τις συνέπειες των αλλαγών στο σύστημα επικονίασης.
Η υλοποίηση της δράσης στηρίχθηκε σε ένα ισχυρό πλαίσιο συνεργασιών που ενίσχυσε τόσο την παιδαγωγική της διάσταση όσο και την ποιότητα του τελικού αποτελέσματος.
Συνεργασία με το Boston Museum of Science:
Η δράση αξιοποίησε υλικό και προσέγγιση του Museum of Science, Boston, υιοθετώντας μια ηλικιακά κατάλληλη εκδοχή της Engineering Design Process, η οποία αποτέλεσε θεμέλιο για τον τρόπο σκέψης και εργασίας των μαθητών.
Ενδοσχολική Συνεργασία Εκπαιδευτικών:
Οι εκπαιδευτικοί των τμημάτων συνεργάστηκαν στενά στον σχεδιασμό, την προετοιμασία και την υλοποίηση της δραστηριότητας, εξασφαλίζοντας συνοχή, κοινή μεθοδολογία και συνεχή υποστήριξη των μαθητών.
Ομαδοσυνεργατική Εργασία των Μαθητών:
Οι μαθητές εργάστηκαν σε ομάδες, εφαρμόζοντας ομαδοσυνεργατικές πρακτικές που προάγουν την επικοινωνία, τη συνδιαμόρφωση ιδεών, τη δημιουργική επίλυση προβλημάτων και την από κοινού λήψη αποφάσεων.
Η δράση «Pumpkin Pollinators» συνδέεται κυρίως με τον Στόχο 15 – Ζωή στη Στεριά, καθώς οι μαθητές μελετούν τον ρόλο των επικονιαστών στη βιοποικιλότητα και τις συνέπειες της μείωσής τους στα οικοσυστήματα. Η δράση επικεντρώνεται στη μείωση των φυσικών επικονιαστών (κυρίως των μελισσών), στην κατανόηση του ρόλου τους στα χερσαία οικοσυστήματα και στην παραγωγή τροφίμων, καθώς και στις απειλές που αντιμετωπίζουν οι μέλισσες (ρύπανση, φυτοφάρμακα, απώλεια βιοτόπων) και στις επιπτώσεις της διατάραξης της ισορροπίας αυτής στη φύση και στον άνθρωπο.
Οι μαθητές μαθαίνουν ότι χωρίς επικονιαστές διαταράσσεται η βιοποικιλότητα, συνειδητοποιούν την ανάγκη προστασίας των εντόμων‑επικονιαστών και προσεγγίζουν την οικολογική ισορροπία μέσα από βιωματική μάθηση.
Παράλληλα, η δράση συνδέεται με τον Στόχο 2 – Μηδενική Πείνα, αφού αναδεικνύει τη σημασία της επικονίασης για τη βιώσιμη παραγωγή τροφίμων. Οι μαθητές κατανοούν ότι η επικονίαση είναι απαραίτητη για την παραγωγή φρούτων και λαχανικών και αντιλαμβάνονται ότι η μείωση των επικονιαστών επηρεάζει άμεσα τη διατροφική επάρκεια.
Επιπλέον, η δράση συνδέεται και με τον Στόχο 4 – Ποιοτική Εκπαίδευση, καθώς βασίζεται στη βιωματική, διερευνητική και συνεργατική μάθηση, καλλιεργεί δεξιότητες STEM και μηχανικής σκέψης, ενισχύει την κριτική σκέψη, τη δημιουργικότητα και την επίλυση προβλημάτων, ενώ φέρνει τους μαθητές σε επαφή με πραγματικά κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα.
στο τηλέφωνο 210 –
6898593
ή email [email protected]