Από το Σχολείο στην Κοινότητα: Πρακτικές Δεξιότητες για Όλους

menu
Εφαρμοσμένα σενάρια/καινοτόμα προγράμματα

Το σχολείο μας, ένα από τα πρώτα σχολεία που χαρακτηρίστηκαν ως διαπολιτισμικά, βρίσκεται σε μια ακριτική περιοχή με πολυπολιτισμικό πληθυσμό. Χριστιανοί, μουσουλμάνοι Ρομά, παλιννοστούντες από την πρώην ΕΣΣΔ συνυπάρχουν αρμονικά. Μέσα από την διαπολιτισμική προσέγγιση, προωθούμε την εποικοδομητική διαπλοκή των πληθυσμιακών ομάδων, την πολιτιστική επικοινωνία και τον διάλογο. Παράλληλα, καθώς το σχολείο μας βρίσκεται σε μια από τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομικά περιοχές της Ελλάδας, προσφέρουμε στους μαθητές μας νέες εμπειρίες, εμπειρίες ζωής και μάθησης, που ίσως δεν θα μπορούσαν να αποκτήσουν έξω από το σχολείο. Ο εμπλουτισμός της μαθησιακής διαδικασίας, η συμμετοχή σε δράσεις και εκδηλώσεις όχι μόνο γνωστικού, αλλά και πολιτιστικού ενδιαφέροντος, καινοτόμα προγράμματα, ευρωπαϊκά προγράμματα, εκδρομές είναι κάποιες από τις διαστάσεις που έχουμε ενσωματώσει στη σχολική ζωή και διευρύνουμε χρόνο με το χρόνο. Στο σχολείο μας έχει απονεμηθεί η ετικέτα eTwinning, η οποία πιστοποιεί και επιβραβεύει την αφοσίωσή μας στις αρχές της καινοτομίας, της συμπερίληψης και της συνεργασίας μεταξύ εκπαιδευτικών, μαθητών και της ευρύτερης εκπαιδευτικής κοινότητας. Επιπλέον, ως μέλος του Δικτύου Σχολείων Πρεσβευτών για τους Παγκόσμιους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, προωθούμε ενεργά τις αρχές της βιωσιμότητας, υιοθετώντας βιώσιμες πρακτικές και ενσωματώνοντας έννοιες βιωσιμότητας διαθεματικά στο πρόγραμμα σπουδών. Συνεργαζόμαστε με την τοπική κοινότητα και ενθαρρύνουμε τους μαθητές να αναλάβουν πρωτοβουλίες δράσεων για τη βιώσιμη ανάπτυξη στο σχολείο και στην κοινότητά τους. Πιστεύουμε ότι η εκπαίδευση για τη βιώσιμη ανάπτυξη είναι απαραίτητη για ένα πιο δίκαιο και βιώσιμο μέλλον.
Φωτεινή Δερτούζου
Επικοινωνία με σχολείοΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΡΑΣΗΣ
Το σχέδιο δράσης «Από το Σχολείο στην Κοινότητα: Πρακτικές Δεξιότητες για Όλους» απευθύνεται σε μαθητές και μαθήτριες Γ΄ και Δ΄ τάξης δημοτικού και έχει σχεδιαστεί με στόχο την ενίσχυση των επικοινωνιακών τους δεξιοτήτων στην ελληνική γλώσσα, με έμφαση στην καθημερινή χρήση της σε υπηρεσίες της κοινότητας. Το πρόγραμμα ξεκίνησε κατά το προηγούμενο σχολικό έτος με τους μαθητές και τις μαθήτριες της Γ΄ τάξης και ολοκληρώθηκε τη φετινή χρονιά, με τους ίδιους μαθητές και μαθήτριες πλέον στη Δ΄ τάξη. Οι γονείς και κηδεμόνες έδωσαν πρόθυμα τη συγκατάθεσή τους για τη συμμετοχή των παιδιών τους στο πρόγραμμα καθώς και για τη δημοσίευση φωτογραφιών και βίντεο για εκπαιδευτικούς σκοπούς υπογράφοντας σχετική φόρμα γονικής συναίνεσης.
Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, παιχνίδια ρόλων, δημιουργία κόμικς αλλά και ενός πρακτικού λεξικού, οι μαθητές εξοικειώθηκαν με το απαραίτητο λεξιλόγιο και τις χρήσιμες φράσεις για την αλληλεπίδραση σε χώρους όπως το Κέντρο Υγείας, το Φαρμακείο, η Δημοτική Βιβλιοθήκη, το ΚΕΠ, η Τράπεζα και η Αστυνομία. Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τα Τμήματα ΖΕΠ και εκπαιδευτικούς διαφόρων ειδικοτήτων, εξασφαλίζοντας έτσι την κατάλληλη υποστήριξη για το σύνολο των μαθητών.
Επιπλέον, το πρόγραμμα εμπλουτίστηκε με δράσεις ενεργού πολίτη στα πλαίσια των οποίων οι μαθητές και μαθήτριες ανέλαβαν υπεύθυνους ρόλους και φρόντισαν για την παρουσίαση των υπηρεσιών της κοινότητας στα παιδιά της Α' και Β’ δημοτικού. Μέσω παιχνιδιών με καρτέλες αντιστοίχισης, διαδραστικών παρουσιάσεων και κουίζ, δίδαξαν χρήσιμο λεξιλόγιο στους μικρότερους μαθητές και μαθήτριες, συμβάλλοντας με την πρωτοβουλία αυτή στη δημιουργία μιας συνεκτικής σχολικής κοινότητας.
Η εφαρμογή αυτού του σχεδίου δράσης είναι ιδιαίτερα σημαντική, λαμβάνοντας υπόψη το μοναδικό γλωσσικό προφίλ των μαθητών μας. Η πλειοψηφία των παιδιών είναι δίγλωσσα, με την ελληνική να αποτελεί τη δεύτερη γλώσσα τους. Πολλοί γονείς, λόγω περιορισμένης γνώσης της ελληνικής, αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην καθημερινή τους αλληλεπίδραση με υπηρεσίες στην κοινότητα.
Μέσω αυτού του σχεδίου δράσης, οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν τις απαραίτητες γλωσσικές και επικοινωνιακές δεξιότητες για να βοηθήσουν τους γονείς τους σε τέτοιες καταστάσεις, ενισχύοντας έτσι όχι μόνο τη δική τους αυτοπεποίθηση και γλωσσική επάρκεια, αλλά και διευκολύνοντας την ένταξη και συμμετοχή των οικογενειών τους στην τοπική κοινωνία.
Αυτή η προσέγγιση αξιοποιεί τη διγλωσσία των μαθητών ως πλεονέκτημα, μετατρέποντάς τους σε ενεργούς παράγοντες κοινωνικής ενσωμάτωσης.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:
Επιλογή και παρουσίαση των υπηρεσιών κοινότητας καθώς και βασικού λεξιλογίου για την καθεμία από αυτές.
Πραγματοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων.
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Κέντρο Υγείας. Εισαγωγή στο λεξιλόγιο και δημιουργία διαλόγων για κλείσιμο ραντεβού και περιγραφή συμπτωμάτων.
Παιχνίδι ρόλων: ‘Κλείσιμο ραντεβού’ - ‘Εξέταση από γιατρό - Περιγραφή Συμπτωμάτων’. Παρουσίαση των διαλόγων και ανατροφοδότηση από τους συμμαθητές/ -τριες και τον εκπαιδευτικό.
ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ:
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Φαρμακείο. Εισαγωγή στο λεξιλόγιο που σχετίζεται με το φαρμακείο. Δημιουργία διαλόγων για την αγορά φαρμάκων και τη ζήτηση σχετικών πληροφοριών.
Παιχνίδι ρόλων: ‘Αγορά Φαρμάκων’ - ‘Συνταγή γιατρού. παρουσίαση των διαλόγων και ανατροφοδότηση από τους συμμαθητές/ -τριες και τον εκπαιδευτικό.
ΚΕΠ:
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο ΚΕΠ. Εισαγωγή στο λεξιλόγιο και δημιουργία διαλόγων για υποβολή αιτήσεων και ζήτηση πληροφοριών.
Παιχνίδι ρόλων στην τάξη: ‘Αίτηση για πιστοποιητικό’ - ‘Υπάλληλος ΚΕΠ’. Παρουσίαση των διαλόγων και ανατροφοδότηση από τους συμμαθητές/ -τριες και τον εκπαιδευτικό.
Εκπαιδευτική επίσκεψη στη Δημοτική Βιβλιοθήκη. Εισαγωγή στο λεξιλόγιο που σχετίζεται με τη Βιβλιοθήκη. Δημιουργία διαλόγων για το δανεισμό βιβλίων.
Παιχνίδι ρόλων: ‘Εγγραφή στη Δανειστική Βοβλιοθήκη’ - ‘Δανεισμός Βιβλίου’. Παρουσίαση των διαλόγων και ανατροφοδότηση από τους συμμαθητές/ -τριες και τον εκπαιδευτικό.
ΤΡΑΠΕΖΑ:
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο τοπικό κατάστημα Τράπεζας. Εισαγωγή στο λεξιλόγιο που σχετίζεται με την Τράπεζα.
Παιχνίδι ρόλων: ‘Αίτηση για δάνειο - ‘Αποστολή εμβάσματος στο εξωτερικό’. Παρουσίαση των διαλόγων και ανατροφοδότηση από τους συμμαθητές/ -τριες και τον εκπαιδευτικό.
Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής. Εισαγωγή στο λεξιλόγιο που σχετίζεται με την Αστυνομία.
Παιχνίδι ρόλων: ‘Αναφορά κλοπής στην αστυνομία – Έκδοση διαβατηρίου’. Παρουσίαση των διαλόγων και ανατροφοδότηση από τους συμμαθητές/ -τριες και τον εκπαιδευτικό.
Η διαδικασία δημιουργίας των παιχνιδιών ρόλων είναι αναρτημένη στην αντίστοιχη σελίδα του ιστoλογίου του σχεδίου δράσης. Η αξιολόγηση των παιχνιδιών ρόλων πραγματοποιήθηκε στο τέλος κάθε δραστηριότητας μέσω ειδικά διαμορφωμένων ρουμπρικών αξιολόγησης και αυτοαξιολόγησης.
ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ: ΤΟ ΚΟΜΙΚΣ:
Δημιουργία κόμικς με την υποστήριξη του εκπαιδευτικού Εικαστικών, με στόχο να κατανοήσουν οι μαθητές και οι μαθήτριες την ανθρώπινη διάσταση μιας κοινότητας που προσφέρει βοήθεια στα μέλη της, όταν αυτά χρειάζονται στήριξη για να προσαρμοστούν στο νέο τους περιβάλλον. Το κόμικς υλοποιήθηκε στην τάξη και στη συνέχεια αναρτήθηκε σε ψηφιακή εφαρμογή για εύκολη πρόσβαση.
Δημιουργία ψηφιακού λεξικού με χρήσιμες λέξεις και εκφράσεις για κάθε υπηρεσία στα ελληνικά, τουρκικά και ρωσικά και ηχογράφηση των ελληνικών λέξεων και εκφράσεων από τους μαθητές και μαθήτριες. Ο ψηφιακός οδηγός επικοινωνίας βρίσκεται ενσωματωμένος στην ιστοσελίδα του έργου μαζί με τον αντίστοιχο QR code διευκολύνοντας την άμεση πρόσβαση των χρηστών
Δράσεις Ενεργού Πολίτη: ‘Μικροί Δάσκαλοι Σε Δράση’
‘Μικροί Δάσκαλοι Σε Δράση’ στην Α’ και Β’ Δημοτικού
Επίσκεψη στην Α’ τάξη και στη Β’ τάξη του σχολείου μας και παρουσίαση βασικού λεξιλογίου για τις υπηρεσίες στην κοινότητα. Εξάσκηση με δραστηριότητες διαδραστικές, καρτέλες αντιστοίχισης και παιχνίδια – ρόλων.
Το έργο υλοποιήθηκε διαθεματικά με τη συνεργασία εκπαιδευτικών τάξεων και Τμημάτων ΖΕΠ καθώς και διαφόρων ειδικοτήτων, όπως Θεατρικής Αγωγής και Εικαστικών οι οποίοι συνέβαλαν με την πολύτιμη στήριξη και καθοδήγησή τους στην επίτευξη των γενικών και ειδικών στόχων που είχαν τεθεί. Η επιτυχία αυτή διαπιστώθηκε μέσω της συμπλήρωσης ερωτηματολογίων αξιολόγησης από τους μαθητές και μαθήτριες και από τους γονείς τους μετά την ολοκλήρωση του έργου. Επιπλέον, η δημιουργία του επικοινωνιακού οδηγού κρίθηκε από τους γονείς ιδιαίτερα χρήσιμη στην καθημερινότητά τους.
Από τα αποτελέσματα προέκυψε ότι οι δραστηριότητες συνέβαλαν σημαντικά στην ανάπτυξη των επικοινωνιακών δεξιοτήτων των μαθητών και μαθητριών στην ελληνική γλώσσα μέσω παιχνιδιών ρόλων, διαδραστικών παιχνιδιών λεξιλογίου και δημιουργίας κόμικς που καλλιέργησαν επιπλέον τη δημιουργικότητά τους. Οι δραστηριότητες ενεργού πολίτη ενίσχυσαν το αίσθημα ευθύνης, καθώς οι ίδιοι οι μαθητές και μαθήτριες ανέλαβαν τον ρόλο του δασκάλου για τους μικρότερους συμμαθητές τους.
Με σκοπό την καλύτερη διάχυση των αποτελεσμάτων του έργου δημιουργήθηκε σχετική ιστοσελίδα με τίτλο «ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ:ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΟΛΟΥΣ» η οποία φιλοξενεί το σύνολο των δραστηριοτήτων και λειτουργεί ως οδηγός αναφοράς παρέχοντας πρωτότυπο υλικό προς τη σχολική και ευρύτερη κοινότητα. Παράλληλα, το έργο προβλήθηκε μέσω της σχολικής ιστοσελίδας και άρθρου στον τοπικό τύπο, ενώ πραγματοποιήθηκε η παρουσίασή του σε σχολική εκδήλωση με την παρουσία γονέων και της σχολικής κοινότητας.
Σχεδιάζεται, σε συνεργασία με τον Δήμο η επέκταση του επικοινωνιακού οδηγού ώστε να συμπεριληφθούν και άλλες υπηρεσίες της κοινότητας, καθώς και η ανάπτυξη σχετικής εφαρμογής για κινητά, προκειμένου το περιεχόμενο να γίνει ακόμη πιο εύκολα προσβάσιμο για τους κατοίκους της περιοχής.
Υπηρεσίες Κοινότητας:Κέντρο Υγείας, Φαρμακείο, ΚΕΠ, Δημοτική Βιβλιοθήκη, Τράπεζα, Αστυνομία.
Το πρόγραμμα συνδέεται άμεσα με τον Στόχο 4 των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDG 4): Ποιοτική Εκπαίδευση, ο οποίος στοχεύει στη διασφάλιση ισότιμης και ποιοτικής εκπαίδευσης και την προώθηση ευκαιριών δια βίου μάθησης για όλους σύμφωνα με την Ατζέντα 2030 του ΟΗΕ. Η συμβολή του προγράμματος στον SDG 4 είναι πολυδιάστατη και ουσιαστική, καθώς εξασφαλίζει ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση απευθυνόμενο σε δίγλωσσα παιδιά που αντιμετωπίζουν γλωσσικά εμπόδια και διασφαλίζοντας ότι όλοι οι μαθητές έχουν ίσες ευκαιρίες κοινωνικής συμμετοχής. Παράλληλα, προωθεί ποιοτική και συμπεριληπτική εκπαίδευση μέσω βιωματικών μεθόδων και παιχνιδιών ρόλων, αξιοποιώντας τη διγλωσσία ως πλεονέκτημα και όχι ως εμπόδιο, ενώ συνεργάζεται με τα Τμήματα ΖΕΠ για τη γλωσσική υποστήριξη όλων των μαθητών. Επιπλέον, ενισχύει την κοινωνική ένταξη και συμμετοχή αναπτύσσοντας τις επικοινωνιακές δεξιότητες των μαθητών για καλύτερη κοινωνική ένταξη, μετατρέποντάς τους σε "γέφυρες" μεταξύ των οικογενειών τους και της ευρύτερης κοινότητας και διευκολύνοντας την πρόσβαση των γονέων σε δημόσιες υπηρεσίες. Τέλος, το πρόγραμμα προάγει τη δια βίου μάθηση αναπτύσσοντας πρακτικές δεξιότητες που θα αξιοποιούνται σε όλη τη ζωή των συμμετεχόντων και ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση και την ενεργό κοινωνική συμμετοχή τους. Συνολικά, το πρόγραμμα αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα πρακτικής εφαρμογής του Βιώσιμου Στόχου Ανάπτυξης 4, καθώς προάγει την εκπαιδευτική ισότητα και την κοινωνική συνοχή μέσω της ενδυνάμωσης και της ολιστικής υποστήριξης των δίγλωσσων μαθητών.
στο τηλέφωνο 210 –
6898593
ή email [email protected]